1 در متن درس، شکل نوشتاری کدام واژه ها با شکل گفتاری آنها متفاوت است؟ آنها را بنویسید
کلماتی که در متن درس، شکل نوشتاری آنها با شکل گفتاریشان متفاوت است عبارتاند از: «است» (که در گفتار گاهی به صورت چسبیده مانند «بازیست، سرفرازیست» بیان میشود)، «خواهی» و «خویش» (که در آنها حرف «و» نوشته میشود اما خوانده نمیشود و به آن «واو معدوله» میگویند).
2 بیت های درس را که ردیف دارند، بنویسید و زیر قافیۀ آنها خط بکشید
بیتهایی از درس که دارای ردیف هستند و خط کشیدن زیر قافیه آنها به این صورت است: بیت ۱: زنهار مگو سخن به جز راست (قافیه) / هرچند تو را در آن ضررهاست (قافیه) بیت ۲: هر کس که همیشه (ردیف) راستگو (قافیه) باشد (ردیف) / در بین همه (ردیف) آبرورو (قافیه) باشد (ردیف)
3 در مصراع زیر، متمم و مفعول را مشخص کنید.
«زین گفته، سعادت تو جویم»
در مصراع «زین گفته، سعادت تو جویم»، کلمۀ «گفته» نقش مت ّمم را دارد (زیرا بعد از حرف اضافه «زین» مخفف «از این» آمده است) و کلمۀ «سعادت تو» (گروه اسمی) نقش مفعول را ایفا میکند (زیرا میپرسیم چه چیزی را جویم؟ سعادت تو را).
4 بیت زیر که سرودۀ نظامی است، با کدام قسمت درس ارتباط معنایی دارد؟
غافل منشین نه وقت بازی است وقت هنر است و سرفرازی است
این بیت نظامی با بیت «میکوش به هر ورق که خوانی / کان دانش را تمام دانی» از متن درس ارتباط معنایی دارد. هر دو بیت بر اهمیت تلاش و کوشش مستمر برای یادگیری و دوری از غفلت و تنبلی در دوران نوجوانی و جوانی تاکید میکنند.