بررسی شواهد و مدارک
متن 1:
گزیده ای از سنگ نوشته داریوش بزرگ در کاخ آپادانای شوش «خدای بزرگ است اهوره مزدا که این زمین را آفرید که آن آسمان را آفرید که مردم را آفرید که برای مردم شادی آفرید که داریوش را شاه کرد یک شاه از بسیاری.... ... من اهوره مزدا را پرستش می کنم. اهوره مزدا مرا یاری داد. ... آنچه من کردم همه را به خواست اهوره مزدا کردم».
متن 2:
گزیده ای از سنگ نوشته اردشیر دوم هخامنشی در کاخ آپادانای همدان «اردشیر شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه کشورها، شاه در این زمین ... این کاخ را به خواست اهوره مزدا، آناهیتا و میترا بنا کردم. اهوره مزدا، آناهیتا و میترا مرا از هر بدی بپایند و این را که بنا کرده ام خراب نکنند و از آسیب نگاه دارند».
متن 3: تاریخ هرودت، کتاب اوّل، بند 131
«چنان که من می دانم ایرانیان این رسم ها را دارند؛ آنان برافراشتن تندیس خدایان و پرستشگاه ها و محراب ها را ناروا می دارند و کسانی را که چنین کنند، نادان می شمارند. زیرا چنان که من تصور می کنم آنان همانند یونانیان خدایان را به گونه و سرشت مردمان نمی انگارند، بلکه همه گنبد آسمان را زئوس [هرودت، اهوره مزدا را همان زئوس پنداشته] می نامند و بر فراز بلندترین قله کوه ها [برای] او قربانی می کنند. آنان همچنین برای خورشید، ماه، زمین، آتش، آب و بادها یزش (ستایش و نیایش) می کنند».
گزیده متن های صفحه قبل را به دقت مطالعه کنید و پس از همفکری با یکدیگر، به پرسش های زیر پاسخ دهید.
الف شواهدی که دلالت بر زرتشتی بودن هخامنشیان می کنند، کدام اند؟
ذکر نام «اهوره مزدا» به عنوان خدای بزرگ و آفریننده در سنگنوشتههای داریوش بزرگ و اردشیر دوم، و همچنین استمداد از ایزدان پاک مانند آناهیتا و میترا در کنار اهوره مزدا (در متن اردشیر دوم).
ب هرودت به چه تفاوت هایی درباره باورهای ایرانیان عصر هخامنشیان با اعتقادات یونانیان باستان اشاره کرده است؟
به عدم ساخت تندیس، پرستشگاه و محراب برای خدایان توسط ایرانیان (برخلاف یونانیان که خدایان را به شکل انسان میپنداریدند)، پرستش عناصر طبیعت (خورشید، ماه، آتش، آب و باد)، و انجام نیایش و قربانی بر فراز کوهها اشاره کرده است.