جواب مباحثه کنید صفحه 41 درس 5 هویت اجتماعی

این پدیده نشان‌دهنده تأثیر هویت اجتماعی و فرهنگی بر هویت فردی (بُعد جسمانی) است. لزوماً تمام این عمل‌ها خلاف ارزش‌های دینی نیستند (مانند عمل‌های ترمیمی و درمانی)؛ اما رواج افراطی آن تا حد زیادی متأثر از بسط ارزش‌ها، هنجارها و الگوهای مصرف‌گرایانه و زیبایی‌شناختی فرهنگ غرب است که بُعد فیزیکی و ظاهری انسان را بیش از بُعد معنایی و نفسانی او در کانون توجه قرار می‌دهد.

این موضوع بیانگر تقابل میان هویت فرهنگی اصیل (دینی) و هویت اجتماعی جدید متأثر از فرهنگ دنیوی و سکولار است. نفوذ این ارزش‌های مادی باعث تغییر در گرایش‌های درونی (بُعد نفسانی) و رفتارهای اجتماعی افراد شده و آرمان‌های معنوی را به حاشیه می‌راند.

این نگرش ناشی از غلبه نگاه اقتصادی و جهان‌بینی مادی بر ارزش‌های معنوی و خانواده‌محور است. با پررنگ شدن فردگرایی در هویت اجتماعی افراد، نگاه به فرزند از یک «نعمت و سرمایه معنوی» به یک «هزینه و مانع رفاه فردی» تغییر یافته است.

این مسئله نشان‌دهنده ضعف در درک ارتباط صحیح میان بُعد فرهنگی-معنوی انسان با طبیعت (جهان تکوین) است. زمانی که اخلاق زیست‌محیطی در هویت اجتماعی نهادینه نشود، کنش‌های فردی و تصمیمات سازمانی به تخریب محیط فیزیکی و طبیعی منجر می‌شود.

این اقدام جلوه‌ای از هویت فرهنگی دنیوی و سرمایه‌داری است که در آن، منافع مادی و اقتصادی کوتاه‌مدت بر حیات و محیط زیست کل بشریت ترجیح داده می‌شود و بازتاب نگاه سلطه‌جویانه فرهنگ غرب به طبیعت است.

این کنش، بازتاب انسجام و تناسب میان هویت فرهنگی (ارزش‌های توحیدی، ظلم‌ستیزی و عدالت‌خواهی) با هویت اجتماعی و سیاسی جامعه است. در این حالت، آرمان‌های معنوی در قالب کنش‌های کلان بین‌المللی تجلی می‌یابد.

این رفتار نشان‌دهنده تضاد و منفعت‌طلبی در فرهنگ دنیوی است. آن‌ها برای حفظ محیط زندگی خود قوانین سخت‌گیرانه وضع می‌کنند، اما با نگاهی استثمارگرایانه، تخریب و آلودگی را به کشورهای ضعیف‌تر منتقل می‌کنند که نشان از خودمحوری و نابرابری در هویت اجتماعی آن‌ها دارد.

حمایت غرب ریشه در پیوندهای سیاسی، اقتصادی و هویت سکولار آن‌ها دارد. اما حمایت برخی دولت‌های اسلامی نشان‌دهنده ازخودبیگانگی فرهنگی و تعارض عمیق میان هویت ادعایی (مسلمان بودن) و هویت واقعی آن‌هاست که منافع مادی و بقای سیاسی را بر ارزش‌های دینی ترجیح داده‌اند.