وسایل و مواد بشر 2 عدد، مقداری نایلون، کش و یخ
روش آزمایش
1 دو ظرف شیشهای (بشر یا لیوان) بردارید. یک سوم حجم یکی از ظرفها را با آب گرم پرکنید و ظرف دیگر را خالی بگذارید.
2 دهانه هر دو ظرف را با پوشش نایلونی ببندید و روی پوشش نایلونی قطعات یخ بریزید؛ سپس مشاهدات خود را یادداشت کنید.
3 در کدام ظرف باران تشکیل میشود؟ در کدام لیوان ابر و باران تشکیل میشود؟ علت آن را توضیح دهید.
با انجام دادن این آزمایش، متوجه میشویم که وقتی یک ظرف با آب گرم پر شده باشد، بخار آب از آن متصاعد میشود. این بخار آب، با برخورد به پوشش نایلونی که در تماس با تکههای یخ است، به شدت سرد میشود و در نتیجه به قطرات آب یا همان باران تبدیل میگردد. در واقع، این ظرف شبیهساز فرآیند تشکیل ابر و بارش باران است.
علت این پدیده، فرآیند تقطیر و تراکم است. هنگامی که بخار آب گرم بالا میرود و به منطقهای سرد برخورد میکند (در اینجا، پوشش نایلونی سرد)، دمای آن کاهش مییابد. با ادامه روند کاهش دما و در صورت مناسب بودن درصد رطوبت، بخار آب متراکم شده و به قطرات آب تبدیل میشود که به آن باران میگویند. این پدیده دقیقاً مشابه فرآیندی است که در طبیعت رخ میدهد: وقتی بخار آب در هوا صعود کرده و سرد میشود، ابرها تشکیل میشوند و در نهایت، اگر شرایط مساعد باشد، بارش به شکل باران اتفاق میافتد. در ظرف دیگر که با آب گرم پر نشده، چنین فرآیندی صورت نمیگیرد زیرا بخار آبی برای تراکم و تبدیل شدن به باران وجود ندارد.