دانلود اپلیکیشن
1 متن و پرسش های زیر را بخوانید؛ آنگاه از بین پرسش ها، آنهایی را که با محتوای نوشته، ارتباط دارند، مشخص نمایید، سپس آنها را متناسب با متن، گزینش و سازماندهی کنید.
زعفران، گیاهی گرانبها است؛ گرده آن به ظاهر مانند همه گیاهان خشك شده دیگر است؛ اما میان گردۀ زعفران و گیاهان دیگر از زمین تا آسمان فرق است. هم از نظر رنگ و مزه و هم از نظر ارزش غذایی و مادی آن. زعفران، فوق العاده گران است. شاید به همین دلیل به طلای سرخ معروف شده است. قیمت یك مثقال زعفران بسیار بالاست و هر كسی نمی تواند به راحتی چند مثقال زعفران تهیه كند. یكی از شوخی های ایرانی ها این است كه وقتی كسی به مشهد می رود، به او می گویند: برای ما یك كیلو زعفران سوغات بیاور! با شنیده شدن این جمله، همه می خندند و این خنده یعنی اینكه ایران یكی از كشورهای زعفران خیز است که در جهان به این كشت معروف است. این طلای گیاهی، در خراسان كشت می شود و زعفران خراسان شهرت جهانی دارد. در گذشته، به كسانی كه زعفران می‌كاشتند، زعفرانچی می گفتند .اگر از رنگ جذاب و طعم لذیذ زعفران بگذریم، خاصیت زعفران را نمی توان نادیده گرفت. می گویند: زعفران شادی افزا و خنده آور است؛ قلب را تقویت و ضربان آن را تنظیم می‌كند.پس، خوردن كیك زعفران، شربت زعفران، برنج زعفرانی و هر چیزی را كه زعفران دارد، هیچ وقت از دست ندهید.
پرسش ها:
الف زعفران چیست؟
ب چه رنگی است؟
پ چه طعمی دارد؟
ت چه بویی دارد؟
ث شیوۀ کشت آن چگونه است؟
ج کاربرد آن چیست؟
خ چرا زعفران با طلا برابری می کند؟
د زعفران چگونه بسته بندی می شود؟
ر آیا نوع بسته بندی زعفران اهمیت خاصی دارد؟
ن هزینه کشت زعفران چقدر است؟
و آیا کشت زعفران، کارکرد اقتصادی دارد؟
هـ آیا زعفران از مواد ضروری در تهیه خوراکی هاست؟
ی زعفران، چه خاصیت هایی دارد؟
گزینش و سازماندهی پرسش ها:
پرسش کلی: زعفران چیست؟ (پاسخ در متن: گیاهی گرانبها است که گرده آن خشک می‌شود...)
پرسش جزئی: چرا زعفران با طلا برابری می‌کند؟ (پاسخ در متن: به دلیل تفاوت در رنگ، مزه، ارزش غذایی، قیمت فوق‌العاده گران و کمیاب بودن به طلای سرخ معروف است.)
پرسش جزئی: شیوه کشت آن چگونه است؟ (پاسخ در متن: ایران از کشورهای زعفران‌خیز است، در خراسان کشت می‌شود و در گذشته به کارنده آن زعفرانچی می‌گفتند.)
پرسش جزئی: چه طعمی دارد؟ (پاسخ در متن: طعم لذیذ دارد.)
پرسش جزئی: زعفران چه خاصیت‌هایی دارد؟ (پاسخ در متن: شادی‌افزا، خنده‌آور، تقویت‌کننده قلب و تنظیم‌کننده ضربان قلب است.)
پرسش جزئی: کاربرد آن چیست؟ (پاسخ در متن: در تهیه کیک، شربت، برنج و سایر خوراکی‌ها کاربرد دارد.)
(نکته: سایر پرسش‌ها مانند رنگ، بو، نحوه بسته‌بندی، هزینه کشت و کارکرد اقتصادی در این متنِ خاص پاسخی ندارند و کنار گذاشته می‌شوند).
2 متن زیر را بخوانید و متناسب با آن پرسش هایی طرح کنید، سپس با سازماندهی سؤال ها نقشه نوشته را نشان دهید.
کیک زرد «Yellowcake» عنوانی است که برای اورانیم اکسید غلیظ شده، به کار می رود و در تهیه اورانیم غنی شده از آن استفاده می شود. این ماده، برای تهیه سوخت رآکتور هسته ای، کاربرد دارد. عموما کیک زرد که به نام اورانیا (Urania) هم شناخته می شود، در واقع خاک معدنی اورانیم است که پس از گذراندن مراحل تصفیه و فراوری های لازم از سنگ معدنی آن تهیه می شود. تهیه این ماده به منزله رسیدن به بخش میانی از مراحل مختلف تصفیه سنگ معدن اورانیم است و فاصله بسیاری تا استفاده در بمب اتمی دارد. کیک زرد اغلب از طریق آسیاب کردن و فراوری های شیمیایی روی سنگ معدن اورانیم تهیه می ِ شود و در پی آن، پودر زبر و زردرنگی به دست می آید که محتوی حدود ۸۰ درصد اورانیم اکسید است. این پودر در دمای ۲۸۷۸ درجه سلسیوس ذوب می شود. برای تهیه کیک زرد، سنگ معدن اورانیم را پس از استخراج از معدن، آسیاب و پس از شست وشو با سولفوریک اسید، آن را خشک و صاف می کنند. نام «کیک زرد» به سبب رنگ زرد آن در مراحل آغازین کار است. کیک زرد، ماده ای پرتوزا است. همه کشورهایی که در آنها اورانیم استخراج می شود، کیک زرد هم می سازند. ایران ، با همت جوانان مؤمن و انقلابی، به این فناوری علمی دست یافت تا از کارکردهای علمی آن بهره گیرد.
پرسش ها :
کیک زرد چیست و با چه نام دیگری شناخته می‌شود؟
کیک زرد چه کاربردی دارد؟
آیا کیک زرد مستقیماً در ساخت بمب اتمی کاربرد دارد؟
کیک زرد چگونه و از چه طریقی تهیه می‌شود؟
شکل ظاهری کیک زرد چگونه است و چقدر اکسید اورانیوم دارد؟
دلیل نام‌گذاری این ماده به «کیک زرد» چیست؟
آیا ایران توانایی تولید کیک زرد را دارد؟
سازماندهی پرسش ها:
برای ایجاد یک ساختار منطقی، پرسش‌ها را از ماهیت کلی به سمت جزئیات علمی و کاربردی مرتب می‌کنیم:
پرسش کلی (ماهیت): کیک زرد چیست و با چه نام دیگری شناخته می‌شود؟ (اورانیا)
پرسش جزئی (دلیل نام‌گذاری): دلیل نام‌گذاری این ماده به «کیک زرد» چیست؟ (به سبب رنگ زرد آن در مراحل آغازین کار)
پرسش جزئی (ویژگی ظاهری و ترکیب): شکل ظاهری کیک زرد چگونه است و چقدر اکسید اورانیوم دارد؟ (پودر زبر و زردرنگ با حدود ۸۰ درصد اکسید اورانیوم)
پرسش جزئی (نحوه تولید): کیک زرد چگونه و از چه طریقی تهیه می‌شود؟ (آسیاب کردن سنگ معدن، شست‌وشو با اسید سولفوریک و خشک کردن)
پرسش جزئی (کاربرد): کیک زرد چه کاربردی دارد و آیا مستقیماً در ساخت بمب اتمی استفاده می‌شود؟ (برای تهیه سوخت رآکتور کاربرد دارد و فاصله بسیاری تا استفاده در بمب اتمی دارد)
پرسش جزئی (وضعیت تولید در ایران): آیا ایران توانایی تولید کیک زرد را دارد؟ (بله، با همت جوانان مؤمن و انقلابی به این فناوری دست یافته است)
3 موضوعی را انتخاب کنید و با شیوه پرسش سازی و پاسخ سازی، یک متن عینی بنویسید.
موضوع:
مرحله اول: طرح پرسش های گوناگون
مرحله دوم: شناسایی و جدا کردن پرسش های عینی
مرحله سوم : گزینش و سازماندهی پرسش ها
متن نوشته:
موضوع اول: خودکار
مرحله اول: طرح پرسش‌های گوناگون
خودکار چیست و اولین بار توسط چه کسی اختراع شد؟
اگر خودکار نبود، انسان‌ها برای نوشتن چقدر سختی می‌کشیدند؟
اجزای تشکیل‌دهنده یک خودکار کدام‌اند؟
چرا وقتی جوهر خودکار تمام می‌شود، احساس غمگینی می‌کنیم؟
خودکار چگونه کار می‌کند و جوهر آن چگونه روی کاغذ منتقل می‌شود؟
چند نوع خودکار در بازار وجود دارد؟
آیا خودکار می‌تواند رازهای دل ما را روی کاغذ بیاورد؟
مرحله دوم: شناسایی و جدا کردن پرسش‌های عینی (در این مرحله، پرسش‌های ذهنی و احساسی حذف می‌شوند)
خودکار چیست و اولین بار توسط چه کسی اختراع شد؟
اجزای تشکیل‌دهنده یک خودکار کدام‌اند؟
خودکار چگونه کار می‌کند و جوهر آن چگونه روی کاغذ منتقل می‌شود؟
چند نوع خودکار در بازار وجود دارد؟
مرحله سوم: گزینش و سازماندهی پرسش‌ها (پرسش‌ها از حالت کلی به سمت جزئیات مرتب می‌شوند)
خودکار چیست؟ (پرسش کلی)
اولین بار توسط چه کسی اختراع شد؟ (پرسش جزئی/تاریخچه)
اجزای تشکیل‌دهنده آن چیست؟ (پرسش جزئی/ساختار)
نحوه کارکرد آن چگونه است؟ (پرسش جزئی/عملکرد)
متن نوشته (پاسخ‌سازی عینی): خودکار نوشت‌افزاری است که برای نوشتن روی کاغذ استفاده می‌شود و درون خود دارای یک مخزن جوهر است. این ابزارِ کاربردی، برای نخستین بار در اواسط قرن بیستم توسط یک روزنامه‌نگار مجارستانی به نام «لاسلو بیرو» اختراع شد. یک خودکار معمولی از سه بخش اصلی تشکیل شده است: بدنه بیرونی (که معمولاً پلاستیکی یا فلزی است)، لوله پلاستیکی داخلی (مخزن جوهر) و نوک فلزی. نحوه کارکرد خودکار بر اساس یک مکانیزم ساده و هوشمندانه است؛ در نوک فلزی آن یک ساچمه (گوی) بسیار ریز قرار دارد که با کشیده شدن روی کاغذ، می‌چرخد. چرخش این ساچمه باعث می‌شود جوهرِ غلیظِ درون مخزن به طور یکنواخت به سطح کاغذ منتقل شود. امروزه خودکارها در انواع مختلفی مانند فشاری، دردار، ژله‌ای و چندرنگ تولید و در سراسر جهان استفاده می‌شوند.
موضوع دوم: کتاب و کتابخوانی
مرحله اول:
کتاب چیست؟
نقش کتاب در زندگی بشر چیست؟
برای آشتی با کتاب چه کارهایی باید کرد؟
چه مطالبی داخل کتاب ها موجود است؟
ضرورت استفاده از کتاب چیست؟
اهمیت کتاب و کتابخوانی چیست؟
مرحله دوم و سوم:
کتاب چیست؟
ضرورت استفاده از کتاب چیست؟
چه مطالبی داخل کتاب ها موجود است؟
نقش کتاب در زندگی بشر چیست؟
برای آشتی با کتاب چه کارهایی باید کرد؟
اهمیت کتاب و کتابخوانی چیست؟
متن نوشته:
استفاده کتاب مثل اقیانوس بی کرانی است که ناشناخته های بسیاری دارد و هر کس به فراخور حالش دل به ژرفای آن می سپارد و با انبانی پر باز می گردد.در این دریای عمیق معرفت، گوهرهای نابی وجود دارد که تنها تلاشگران چیره دست می توانند به آن دست یابند.وقتی یک کتاب را باز می کنیم از صفحه اول تا آخرین صفحه، فقط کتاب با ما حرف می زند و به ما چیز یاد می دهد؛ مثلاً شعرهای قشنگ، زندگی امامان علیهم السلام، زندگی آدم های بزرگ و موفق، مسائل علمی؛ مثل جغرافیا، ستاره شناسی و خیلی چیزهای دیگر. خواندن این همه چیزهای جورواجور باعث می شود که ما از خیلی از چیزهایی که نمی دانیم با خبر شویم.در نتیجه توی زندگی کمتر اشتباه می کنیم و زندگی بهتری خواهیم داشت.جهان صنعتی امروز مدیون دانشمندان زیادی بوده، در اثر مطالعه و کتابخوانی اختراعات و اکتشافات فراوانی بوجود آمده که نقش بسیار مؤثری را در زندگی بشر ایفا کرده است.چه بسا در اثر کتابخوانی پیشرفت هایی حاصل گردیده که جان انسان ها را نجات داده یا دشواری های زندگی را بر آن ها سهل کرده است.
کتاب برای اینکه ما را دوست داشته باشد، سه تا شرط تعیین کرده است:اول اینکه همیشه آن را بخوانیم؛دوم اینکه به چیزهای خوبی که یاد می گیریم عمل بکنیم؛و سوم اینکه از کتاب، خوب مواظبت کنیم و آن را کثیف و پاره نکنیم.
۳ به پرسش‌ها و نوشتۀ دوستانتان با دقّت گوش دهید و آن را بر پایۀ سنجه‌های زیر، ارزشیابی کنید.
این تمرین برای ارزیابی کارِ گروهی و کلاسی طراحی شده است. شما باید نوشته‌ی عینیِ هم‌کلاسی خود را (که در تمرین قبلی نوشته است) بشنوید یا بخوانید و بر اساس این جدول، از ۲۰ نمره به او امتیاز دهید. برای یک ارزیابی دقیق، باید این ۹ معیار را در کار او بررسی کنید:
طرح پرسش‌های متنوّع (۲ نمره): آیا در مرحله اول (بارش فکری)، توانسته است سؤالات مختلف و متعددی درباره موضوع طرح کند؟
شناسایی و جدا کردن پرسش‌های عینی (۳ نمره): آیا به درستی توانسته سؤالات ذهنی و احساسی را حذف کرده و فقط پرسش‌های کاملاً عینی و ملموس را برای متن خود نگه دارد؟
گزینش و سازماندهی پرسش‌ها (۲ نمره): آیا پرسش‌های انتخاب‌شده را با یک سیر منطقی (مثلاً از سؤالات کلّی به سمت جزئیات) مرتب کرده است تا ساختار نوشته شکل بگیرد؟
پاسخ‌سازی مناسب برای پرسش‌ها (۲ نمره): آیا پاسخ‌هایی که در متن به سؤالات داده، دقیق و واقعی است و از محدوده مشاهدات و حواس پنج‌گانه فراتر نرفته است؟
رعایت انسجام در نوشته (۲ نمره): آیا متن یکپارچگی دارد، پاراگراف‌ها به درستی شکل گرفته‌اند و جملات به هم پیوند منطقی دارند؟
پرهیز از نگارش جمله‌های طولانی (۲ نمره): آیا جملاتِ متن، کوتاه، واضح و خوش‌خوان هستند یا از جملات طولانی و نفس‌گیر استفاده کرده است؟
استفاده از واژه‌های مناسب فضای متن (۲ نمره): با توجه به اینکه متن عینی است، آیا از کلمات دقیق و متناسب با این فضا استفاده کرده است (و از واژه‌های نامناسب یا احساسی پرهیز کرده است)؟
شیوۀ خواندن (۲ نمره): آیا متن را با صدای رسا، مکث‌های بجا و لحن مناسبِ یک متن عینی و گزارشی در کلاس روخوانی کرده است؟
رعایت املا و نکات نگارشی (۳ نمره): در نهایت، آیا متن او فاقد غلط املایی است و علائم نگارشی در جای درست به کار رفته‌اند؟
1736019749.png)
