جواب کارگاه نوشتن صفحه 72 درس 4 نگارش دوازدهم

۱. اجزای رعایت‌شده در ساختار نامه:

• آغاز مناسب: استفاده از عبارت «به نام خدا» در بالاترین قسمت نامه.

• عنوان گیرنده: مشخص کردن دقیق مقام و مسئولِ دریافت‌کننده (مدیر محترم کتابخانۀ عمومی شهر...).

• واژه‌های احترام‌آمیز در شروع: به‌کارگیری عبارات «سلامٌ علیکم» و «با احترام» پیش از بیان خواسته.

• متن اصلی منسجم: بیان روشن، صریح و بدون حاشیۀ مقصود (تقاضای عضویت و استفاده از تالار مطالعه) و استفاده از افعال و لحن اداری (خواهشمند است دستور فرمایید...).

• ذکر پیوست‌ها: ارائه فهرست دقیق و شماره‌گذاری‌شدۀ مدارکِ ضمیمه‌شده به نامه.

• پایان‌بندی استاندارد: استفاده از واژه احترام‌آمیز «با سپاس» در انتهای متن و در نظر گرفتن جایگاه «نام و نام خانوادگی» و «امضا» برای فرستنده.

۲. نواقص و بخش‌های جاافتاده:

• تاریخ نگارش: این نامه فاقد «تاریخ» است؛ درج تاریخ در گوشه بالای نامه‌های اداری الزامی است.

• موضوع: نامه فاقد سطر مستقل برای «موضوع» (مثلاً موضوع: درخواست عضویت) پیش از شروع متن است. درج موضوع به گیرنده کمک می‌کند تا پیش از خواندن متن، هدف نامه را متوجه شود. (نکته: بخش «شماره» نیز در نامه‌ها وجود دارد، اما وقتی یک شخص عادی برای یک سازمان نامه می‌نویسد، شماره نامه توسط دبیرخانه سازمانِ گیرنده پس از دریافت ثبت می‌شود.)

الف «نامه ای به معلم درس نگارش»:

به نام خدا

معلّم گرامی و ارجمند درس نگارش، جناب آقای / سرکار خانم [نام معلم]

با سلام و احترام؛

پیش از هر چیز، می‌خواستم از زحمات بی‌دریغ شما و فضای گرمی که در کلاس ایجاد کرده‌اید، صمیمانه تشکر کنم. راستش را بخواهید، پیش از شروع کلاس‌های شما، نوشتن برای من کاری دشوار و زنگ نگارش، ساعتی خشک و تکراری بود؛ اما روش تدریس پویا و مشارکت‌جویانه شما دیدگاهم را کاملاً تغییر داد.

اینکه در کلاس به ما فرصت می‌دهید تا به دور از کلیشه‌ها، آزادانه تخیل کنیم و احساساتمان را روی کاغذ بیاوریم، باعث شد تا نوشتن به یک لذت تبدیل شود. همچنین، برگزاری منظم «کارگاه‌های نوشتن» و تحلیل گروهیِ نوشته‌های دوستان در کلاس، به من کمک کرد تا هم جسارت بیشتری برای نوشتن پیدا کنم و هم نگاه دقیق‌تری برای نقد کردن داشته باشم.

به عنوان یک پیشنهاد کوچک، فکر می‌کنم اگر گاهی اوقات زمان کوتاهی از کلاس را به بلندخوانیِ داستان‌های کوتاه جذاب یا خوانشِ نامه‌های ماندگار ادبی (خارج از چارچوب کتاب) اختصاص دهیم، می‌تواند به تقویت دایره واژگان و ایده‌پردازی ما کمک بسیار زیادی کند.

امیدوارم همیشه سلامت، پرانرژی و در مسیر پرورش ذهن‌های خلاق، موفق باشید.

با سپاس و احترام [نام و نام خانوادگی شما] دانش‌آموز کلاس شما

ب «نامه به وزیر علوم درباره آزمون کنکور»: از آنجا که مخاطب این نامه یک مقام عالی‌رتبه دولتی است، متن باید در قالب یک «نامه رسمی و اداری» و با لحنی کاملاً محترمانه، صریح و ساختاریافته (شامل عنوان، موضوع، متن اصلی و امضا) نوشته شود:

بسمه تعالی

تاریخ: 1405/۰۸/۰۶

شماره: -----

پیوست: ندارد

مقام محترم وزارت علوم، تحقیقات و فنّاوری

موضوع: دغدغه‌ها و پیشنهاداتی در خصوص شیوه سنجش و برگزاری آزمون سراسری (کنکور)

سلامٌ علیکم؛ با احترام، به استحضار می‌رساند اینجانب به عنوان یک دانش‌آموز و یکی از هزاران داوطلب ورود به آموزش عالی، وظیفه خود دانستم تا دغدغه‌های نسل جوان را در خصوص آزمون کنکور با حضرتعالی در میان بگذارم. همان‌گونه که مستحضرید، ارزیابی ثمره دوازده سال تلاش تحصیلیِ یک دانش‌آموز تنها در یک آزمون چند ساعته، فشار روانی و اضطراب بسیار سنگینی را بر جوانان و خانواده‌های آنان تحمیل می‌کند. این مسئله گاه سبب می‌شود تا استعدادهای واقعی و مهارت‌های تحلیلی دانش‌آموزان، تحت‌الشعاعِ مهارت‌های تست‌زنی و استرس‌های روز آزمون قرار گرفته و به درستی سنجیده نشود.

لذا از آن مقام محترم خواهشمندم نسبت به توسعه روش‌های جایگزین، از جمله افزایش تدریجی تأثیر سوابق تحصیلی، چندمرحله‌ای کردن آزمون‌ها در طول سال و همچنین توجه به استعدادهای عملی و پژوهشی داوطلبان، تدابیر ویژه‌ای اتخاذ فرمایید تا مسیر ورود به دانشگاه، عادلانه‌تر و به دور از التهاب‌های کاذب طی شود.

از دلسوزی و حسن توجه حضرتعالی به آینده‌سازان این مرز و بوم، کمال تشکر و سپاسگزاری را دارم.

با احترام و سپاس [نام و نام خانوادگی شما] دانش‌آموز پایه یازدهم [امضا]

این تمرین یک فعالیت کارگاهی و تعاملی در کلاس است. شما باید نامه یکی از هم‌کلاسی‌هایتان (که در تمرین قبلی نوشته است) را با دقت بخوانید و بر اساس این جدول، از ۲۰ نمره به او امتیاز بدهید. برای ارزیابی دقیق، باید این معیارها را در نوشته او بررسی کنید:

• رعایت ساختار نامه (۶ نمره): بررسی کنید که آیا اجزای اصلی نامه با توجه به نوع آن رعایت شده است؟ برای مثال، اگر نامه اداری است، آیا بخش‌هایی مثل سربرگ (به نام خدا)، عنوان گیرنده، موضوع، عبارات احترام‌آمیز آغاز و پایان، و محل امضا به درستی در جای خود قرار گرفته‌اند؟

• نظم و انسجام مطالب (۶ نمره): آیا متن نامه پیوستگی و سیر منطقی دارد؟ آیا نویسنده توانسته پیام و مقصود خود را بدون پراکنده‌گویی، به شکلی واضح و با ترتیب درستِ جملات از آغاز تا پایان بیان کند؟

• زبان نوشته متناسب با نوع نامه (۶ نمره): این معیار به لحن نویسنده توجه دارد. آیا کلمات و لحن انتخاب‌شده با نوع نامه هم‌خوانی دارد؟ یعنی اگر نامه اداری و رسمی است، آیا از واژه‌های محترمانه، اداری و صریح استفاده شده است؟ و اگر نامه خصوصی است، آیا متنی صمیمانه، خودمانی و سرشار از احساسات دارد؟

• رعایت نکات نگارشی و املایی (۲ نمره): در نهایت، متن نامه را از نظر نداشتن غلط املایی و نشانه‌گذاری صحیح (استفاده بجا از نقطه، ویرگول، علامت سؤال و...) بررسی کنید.