دانلود اپلیکیشن
به پنج گروه تقسیم شوید و با راهنمایی دبیر خود، هر گروه یک بخش از آثار هنری دوره ساسانی را در قالب پاورپوینت معرفی و در کلاس ارائه کنید،
الف بناها،
ب سنگ نگاره ها،
پ ظروف فلزی،
ت سکه ها،
ث زیورآلات
الف
معماری دوره ساسانی یکی از درخشان‌ترین و باابه‌هرت‌ترین دوره‌های تاریخ هنر ایران باستان است که با ویژگی‌هایی چون وسعت زیاد، تقارن دقیق و ابعاد عظیم شناخته می‌شود. در این دوران، معماران توانستند با ابداعات مهندسی شگفت‌انگیز خود، تحولی بزرگ در ساخت‌وساز ایجاد کنند که مهم‌ترین آن‌ها ابداع طاق‌های هلالی بزرگ بدون استفاده از قالب و ساخت گنبد بر روی پایه‌های چهارضلعی یا همان «چهارطاقی» بود. کاخ‌های باشکوهی مانند کاخ فیروزآباد، سروستان و ایوان مدائن (طاق کسری) از شاهکارهای بی‌بدیل این دوره به شمار می‌روند که با استفاده از مصالح مقاوم چون لاشه سنگ، آجر و ساروج ساخته شده‌اند. این بناها نه تنها محل اقامت شاهان و اداره امور حکومتی بودند، بلکه به عنوان نمادی از قدرت، اقتدار سیاسی و شکوه امپراتوری ساسانی در برابر رقیبان طراحی و اجرا می‌شدند و بسیاری از الگوهای آن بعدها بر معماری اسلامی نیز تأثیر گذاشت.
ب
سنگ‌نگاره‌ها و نقش‌برجسته‌های صخره‌ای دوره ساسانی، اسناد مصور و زنده‌ای از تاریخ، سیاست، مذهب و قدرت شاهنشاهی در این عصر پرآوازه هستند. این آثار هنری که اغلب در مناطق کوهستانی و خوش‌آب‌وهوا مانند نقش رستم، بیشاپور، نقش رجب و طاق بستان در دل صخره‌ها تراشیده شده‌اند، با دقت و ظرافت بالایی جزئیات را به نمایش می‌گذارند. مضامین اصلی این نقش‌برجسته‌ها شامل صحنه‌های باشکوه تاج‌گذاری شاهان از دست ایزدان (مانند اهورامزدا)، پیروزی‌های غرورآفرین پادشاهان بر امپراتوری روم و اسیر کردن دشمنان، و آیین‌های درباری و مذهبی است. در این آثار، تصویر شاه با تاج‌های مخصوص و متمایز، اسب‌های تزئین‌شده و پوشاک فاخر افراد به تصویر کشیده شده است. اهمیت این سنگ‌نگاره‌ها در این است که همچون تاریخچه‌ای گویای تصویری، اطلاعات فراوانی درباره تجهیزات نظامی، نوع تسلیحات، پوشش و تفکرات حاکم بر جامعه ساسانی در اختیار مورخان قرار می‌دهند.
پ
هنر فلزکاری در دوره ساسانی به اوج شکوفایی و تکامل خود رسید و ظروف فلزی به‌جا‌مانده از این دوران، از شاهکارهای بی‌نظیر هنر کاربردی و تزئینی در جهان باستان محسوب می‌شوند. این ظروف ارزشمند که بیشتر شامل جام‌ها، بشقاب‌ها، کاسه‌ها و تنگ‌های سیمین و زرین هستند، با مهارت و استادی فوق‌العاده‌ای از طلا و نقره ساخته شده‌اند. بر روی بدنه این ظروف، نقوش بسیار ظریف و برجسته‌ای از صحنه‌های شکار شاهانه، بزم‌های دربار، رقص نوازندگان، موجودات اسطوره‌ای و حیوانات گوناگون با کنده کاری‌های دقیق نقش بسته است. ساخت این ظروف نه تنها نشان‌دهنده تبحر بالای هنرمندان فلزکار و زرگر در ذوب، ریخته‌گری، چکش‌کاری و طلاکاری است، بلکه بازتاب‌دهنده سبک زندگی اشرافی، آداب و رسوم درباری و ثروت سرشار امپراتوری ساسانی نیز می‌باشد. این ظروف به دلیل ارزش بالا و زیبایی خیره‌کننده، از اقلام مهم صادراتی ایران به مناطق مختلف جهان آن روزگار از جمله اروپا و چین به شمار می‌رفتند.
ت
سکه‌های دوران ساسانی یکی از دقیق‌ترین، معتبرترین و مهم‌ترین اسناد تاریخی برای شناخت روند تحولات سیاسی، اقتصادی و مذهبی این عصر هستند. این سکه‌ها عمدتاً در دو جنس نقره (با نام رایج درهم) و طلا با وزن استاندارد و عیار مشخص توسط دولت ضرب می‌شدند تا نظام پولی و تجاری کشور را سامان ببخشند. ویژگی ظاهری این سکه‌ها به این شکل بود که در یک روی آن، تصویر نیم‌رخ پادشاه وقت با تاج و کلاه‌خود مخصوص همان شاه به همراه نام و لقب او به خط پهلوی حک می‌شد. در روی دیگر سکه، تصویر یک آتشکده فروزان به عنوان نماد دین رسمی کشور دیده می‌شود که در دو طرف آن دو موبد زرتشتی در حال پاسداری و نیایش از آتش مقدس ایستاده‌اند. از آنجا که هر شاهی به محض رسیدن به قدرت سکه مخصوص به خود را با تغییر تاج و چهره چاپ می‌کرد، این سکه‌ها امروزه بهترین منبع برای گاه‌شماری دقیق، تعیین طول دوران سلطنت پادشاهان و حتی بررسی تغییرات کلاه‌خود و تاج شاهان ساسانی به شمار می‌روند.
ث
زیورآلات و آرایه‌های شخصی در دوره ساسانی بازتاب‌دهنده ذوق سرشار هنرمندان، ثروت فراوان دربار و رواج تجمل‌گرایی در میان طبقات متمول و اشراف جامعه است. صنعتگران و گوهرنشانان این دوره با استفاده از فلزات گران‌بهایی چون طلا و نقره، زیورآلاتی بسیار ظریف و چشم‌نواز مانند گردنبندها، دستبندها، انگشترها، گوشواره‌ها و کمربندهای منبت‌کاری‌شده خلق می‌کردند. ویژگی بارز زیورآلات ساسانی، استفاده فراوان از سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی رنگی مانند عقیق، فیروزه، لاجورد و به‌ویژه مرواریدهای درشت خلیج فارس بود که با مهارت بالایی بر روی پایه‌های زرین سوار می‌شدند. علاوه بر آرایه‌های شخصی بانوان و مردمان طبقه بالا، تاج‌های سنگین و مرواریدنشان شاهان، سنجاق‌ها و یراق‌آلات زینتی لباس‌ها و اسب‌های دربار نیز نمونه‌های برجسته‌ای از هنر جواهرسازی ساسانی بودند. این آثار نه تنها مهارت بالای فنی در برش و کار گذاشتن سنگ‌ها را نشان می‌دهند، بلکه گویای سلیقه هنری و جایگاه ابزارهای زینتی در نمایش شأن اجتماعی افراد در جامعه طبقاتی ساسانی هستند.
1736019749.png)
