بررسی شواهد و مدارک
متن 1:
«ای اهوره مزدا، فرزندی به من ارزانی فرما که با تربیت و دانا باشد .... و به وظیفه خود عمل نماید. فرزند دلیری که نیاز دیگران را برآورد، فرزندی که بتواند در ترقی و سعادت خانواده، شهر و کشور خود بکوشد». (خرده اوستا، ص 134)
متن 2:
هرودت می نویسد: «سنّ تربیت در میان پارسیان بین پنج تا بیست و پنج است و سه چیز را به فرزندان خویش می آموزند: اسب سواری، تیراندازی و راست گویی».
متن 3:
در برخی اندرزنامه هایی که به خط و زبان پهلوی ساسانی باقی مانده، مطالب ارزشمندی درباره آموزش و پرورش دوره باستان وجود دارد. گزیده یکی از آن اندرزنامه ها که حاوی پرسش هایی در موضوع اهداف تعلیم و تربیت است، با اندکی تلخیص نقل می شود:
«هر مردم که به سن پانزده رسد، پس او را این چند چیز بباید دانستن که: کیم؟ و خویش کیم؟و از کجا آمده ام؟ و باز به کجا شوم؟ و از کدام پیوند و ریشه ام؟ وظیفه و تکلیفم در گیتی چیست؟ از مینو آمده ام یا به گیتی بوده ام؟ انسان هستم یا دیو؟ دینم کدام است؟ سود و زیانم چیست؟ دوست و دشمنم کیست؟».
الف متن های شماره 1، 2 و 3 به کدام یک از ابعاد تعلیم و تربیت اشاره می کنند؟
متن ۱:
تربیت اخلاقی، دینی، مذهبی و پرورش مسئولیت اجتماعی و خانوادگی.
متن ۲:
تربیت بدنی، رزمی و اخلاقی (اسبسواری، تیراندازی و راستی).
متن ۳:
تربیت خردورزانه، خودشناسی، فلسفی، اعتقادی و پرسشگری درباره هویت و وظایف انسانی.
ب با همفکری بگویید متن شماره 3 شما را به یاد کدام یک از شعرهای موالنا می اندازد؟ دیوان غزلیات شمس را به کلاس بیاورید و آن شعر را بخوانید.
شعر مولانا (مصرع به مصرع زیر هم):
روزها فکر من این است و همه شب سخنم
که چرا غافل از احوال دل خويشتنم؟
از کجا آمدهام، آمدنم به چه بود؟
به کجا میروم آخر ننمایی وطنم؟
تفسیر کوتاه: این شعر بازتابدهنده اوج خودشناسی، پرسش درباره منشا پیدایش انسان، هدف از زندگی زمینی و بازگشت به مبدأ الهی است که کاملاً با مفاهیم متن پهلوی درباره شناخت خویشتن و تکلیف انسان در جهان مطابقت دارد.