الف افزون بر پوشش گیاهی و اندازه ذره های تشکیل دهنده زمین، شیب زمین نیز در نفوذ آب به درون زمین تأثیر دارد؛ چگونه؟
اندازۀ ذرات تشکیلدهندۀ زمین: خاکی که ذرات درشتتری دارد (مثل ماسه و آبرفتها)، دارای فضاهای خالی بیشتری در بین ذرات خود است که این امر باعث افزایش نفوذپذیری آب میشود. در مقابل، خاکی با ذرات ریز (مثل خاک رس) با وجود داشتن فضای خالی، نفوذپذیری بسیار کمی دارد و آب به سختی از آن عبور میکند. بنابراین، هرچه ذرات خاک درشتتر باشند، نفوذ آب بیشتر است.
پوشش گیاهی: وجود پوشش گیاهی سرعت حرکت آبهای جاری را در سطح زمین کاهش میدهد. این کاهش سرعت باعث میشود آب زمان بیشتری روی زمین بماند و فرصت کافی برای نفوذ به درون خاک پیدا کند. در نتیجه، مناطقی با پوشش گیاهی بیشتر، نفوذ آب بیشتری دارند.
شیب زمین: در زمینهایی با شیب تند، آب باران با سرعت زیاد روی سطح زمین جریان مییابد و به سرعت از منطقه خارج میشود، بنابراین فرصت کمی برای نفوذ دارد. اما در زمینهای کمشیب یا هموار، سرعت حرکت آب کمتر است و زمان بیشتری برای نفوذ به درون زمین فراهم میشود.
ب زمین هایی که مقدار نفوذپذیری خاک آنها زیاد است برای کشاورزی مناسب نیستند. چرا؟
زمینهایی که خاک آنها نفوذپذیری زیادی دارد (مثل خاکهای کاملاً ماسهای)، برای کشاورزی مناسب نیستند. دلیل این امر آن است که آب به سرعت از بین ذرات این خاکها عبور کرده و به لایههای زیرین میرود، بنابراین خاک نمیتواند رطوبت و آب لازم را در خود نگه دارد تا ریشۀ گیاهان از آن استفاده کنند. در نتیجه، گیاهان در این خاکها با مشکل کمبود آب مواجه میشوند.