بررسی شواهد و مدارک
متن های زیر را بخوانید و به پرسش های مربوط به آنها پاسخ دهید.
متن1 : « روزی سلطان به وی ] نظام الملک[ پیغام داد که همانا با من در مُلک شریکی که ولایت و اقطاع به اولاد خود می دهی، و هر تصرّف که در ملک می خواهی بی مشورت من می کنی، خواهی تا بفرمایم که دوات وزارت از پیش و دستار از سرت بردارند؟ نظام الملک جواب داد که دوات من و تاج تو در هم بسته است و تو أمانند، امّا فرمان تو را باشد» (رشیدالدین فضل الله، جامع التواریخ، بخش سلجوقیان، ص 36.)
_ منظور نظام الملک از رابطه ی بین دوات [نماد اهل قلم] وی و تاج سلطانی چیست؟
منظور از «دوات» [نماد اهل قلم] وزیر و مقام کشوری است و «تاج سلطانی» نشاندهندهٔ مقام پادشاهی و قدرت سیاسی است.
متن2 : « باید که به همه ی اطراف همیشه جاسوسان روند بر سَبیل بازرگانان و سیاحان و صوفیان و داروفروشان و درویشان، و از هرچه می شنوند خبر می آورند تا هیچگونه از احوال چیزی پوشیده نماند» (نظام الملک، سیاست نامه، ص 90.)
الف با توجه به متن فوق، نظام الملک، ایجاد کدام دیوان را برای حکومت سلجوقی ضروری شمرده است؟
ب به نظر شما اطلاع حاکم از اوضاع مملکت می توانست چه فایده ای به همراه داشته باشد؟
الف ایجاد دیوان برید (اطلاعات و جاسوسی) برای حکومت سلجوقی ضروری است.
ب اطلاع حاکم و سلطان از اوضاع و احوال مملکت باعث میشود که از احوال مردم، عملکرد کارگزاران و حاکمان محلی، توطئهها و ناامنیها باخبر شود و بتواند به موقع جلوی ظلم، تخلفات، شورشها و مشکلات کشور را بگیرد و امنیت و عدالت را برقرار کند.