بررسی شواهد و مدارک
متن زیر را بخوانید و بگویید چه دلالتی بر شیؤه کسب قدرت توسط یعقوب لیث صفاری دارد؟
»هنگامی که یعقوب به نیشابور، پایتخت طاهریان حمله کرد، محمدبن طاهر، امیر طاهری به او پیغام داد اگر به فرمان امیرالمؤمنین ]خلیفه عباسی[ آمده ای، عهد و منشور عرضه کن تا ولایت به تو سپارم وگرنه بازگرد. چون رسول به نزد یعقوب رسید و پیغام بگذارد، یعقوب شمشیر از زیر مصلی بیرون آورد و گفت عهد و لوای من این است» (گردیزی، تاریخ گردیزی، ص 309).
متن مورد نظر که بیانگر شیوهٔ کسب قدرت یعقوب لیث صفاری است، در صفحه ۹۸ کتاب درسی نقل شده است. در این متن تاریخی که از کتاب تاریخ گردیزی آورده شده، آمده است که وقتی یعقوب لیث به نیشابور حمله کرد، حاکم آنجا (محمد بن طاهر) از او پرسید که آیا برای این کار عهد و منشوری از خلیفه عباسی دارد یا خیر. یعقوب در پاسخ، شمشیر خود را نشان داد و گفت: «عهد و لوای من این است».
این پاسخ صریح نشان میدهد که یعقوب لیث صفاری برای به دست آوردن قدرت و گسترش قلمرو خود، هیچ نیازی به اجازه، فرمان یا مشروعیت بخشیدن از سوی خلیفه عباسی نمیدیده است. او قدرت خود را تنها متکی بر توان نظامی، شمشیر و نیروی خود میدانست و برخلاف برخی دیگر از حاکمان (مانند طاهریان و سامانیان)، شیوه کسب قدرت او کاملاً مستقل و با اتکا به نیروی شمشیر و بدون تأیید خلیفه بوده است.