بررسی شواهد و مدارک
متن زیر را بخوانید و توضیح دهید که چه برداشتی از آن درباره ٔ روند مسلمان شدن ایرانیان در فارس دارید.
ابواسحاق ابراهیم بن محمد اصطخری (استخری) (د 346ق) از مردم استخر فارس در کتاب جغرافیایی مسالک و ممالک در خصوص دین مردم فارس می نویسد: «در پارس گبرکان و ترساآن و جُهودان باشند، و غلبه گبرکان دارند. و جهودان اندکی باشند، و کتاب های گبرکان و آتشکده ها و آداب گبرکی هنوز در میان پارسیان هست. و به هیچ ولایت اسلام چندان گبر باشد کی در ولایت پارس ــ کی دار مُلک ایشان بودست» (اصطخری، مسالک و ممالک، ص 121)
متن اصطخری نشان میدهد که در اواسط قرن چهارم هجری (حدود ۳۰۰ سال پس از ورود اسلام)، بخش عمدهای از مردم ایالت فارس هنوز بر دین زرتشتی (گبرکان) باقی مانده بودند و آتشکدهها همچنان برپا بود. این موضوع گویای آن است که روند مسلمان شدن ایرانیان، بر خلاف تصور رایج، روندی سریع و اجباری نبوده، بلکه جریانی بسیار کند و تدریجی داشته است و در برخی مناطق، دین باستانی مردم حتی تا قرنها پس از فتح اسلامی تداوم یافته است.