دانلود اپلیکیشن
بررسی شواهد و مدارک؛ صلح نامه ها
صلحنامه های میان ایرانیان و اعراب، حاوی نکات مهمی درباره ٔ چگونگی فتح ایران و برخوردهای فاتحان و مغلوبان است. قسمت هایی از چند صلح نامه را به دقت بخوانید و به پرسش های مربوط به آنها، پاسخ دهید.
صلح نامه نهاوند:« ]فرمانده سپاه عرب[ جان ها و مال ها و زمین هایشان را امان می دهد که کسی دینشان را تغییر ندهد و از انجام ترتیبات دینشان منع نکند، مادام که هر سال به عامل خویش جزیه دهند. مادام که ره مانده را رهنمایی کنند، راه ها را اصلاح کنند و هر کس از سپاه مسلمانان را که به آنها گذر کند ]یک شبانه روز[ مهمان کنند و مادام که نیک خواهی کنند. اگر خیانت کردند، ذمه ما از آنها بری باشد» (طبری، تاریخ طبری، ج 5،ص 1960.)
صلح نامه ی ری: «] یکی از بزرگان شهر[پانصدهزار درهم بداد تا تازیان کسی از ایشان را نکشند و به اسیری نبرند و آتشکده ای را ویران نکنند، و نیز خواستند که مقدار خراج ایشان برابر خراج اهل نهاوند باشد» (بلاذری، فتوح البلدان، ص 120.)
صلح نامه ی آذربایجان: « مرزبان بر همه آذربایجان از حُذَیفة بن یَمان ] فرمانده سپاه مسلمانان[طلب صلح کرد و بر آن شد که هشتصد هزار درهم بپردازد به آن شرط که حذیفه کسی را نکشد یا به اسیری نگیرد و آتشکده ای را ویران نسازد. اهل شیز را از پایکوبی در روزهای عید و انجام مراسم دیگر بازندارد» (همان، ص 163.)
الف تعهدات ایرانیان و اعراب مسلمان را در قراردادهای صلح فوق فهرست نمایید.
ب تعهدات اعراب مسلمان در این صلح نامه ها، دلالت بر چه مسائلی دارد؟
الف تعهدات اعراب مسلمان: امان دادن به جان، مال و زمین‌های مردم؛ عدم اجبار افراد به تغییر دین؛ ممانعت نکردن از انجام تکالیف، آیین‌ها و جشن‌های مذهبی؛ پرهیز از کشتار، اسارت و ویران کردن آتشکده‌ها.
تعهدات ایرانیان: پرداخت مالیات مقرر (جزیه یا مبالغ توافق‌شده مانند پانصدهزار و هشتصدهزار درهم خراج)؛ راهنمایی مسافرانِ در راه‌مانده؛ اصلاح و تعمیر راه‌ها؛ میزبانی یک شبانه‌روزی از سپاهیان مسلمان عبوری؛ داشتن رفتار نیک‌خواهانه و پرهیز از خیانت.
ب این تعهدات نشان‌دهندهٔ سیاست تسامح مذهبی و آزادی عقیده است و ثابت می‌کند که اعراب مسلمان به دنبال تحمیل اجباری دین اسلام با شمشیر نبوده‌اند. همچنین دلالت بر این دارد که فاتحان مسلمان به جای ویرانگری و انتقام‌جویی، برقراری امنیت، حفظ جان و مال مردم و تأمین منافع اقتصادی حکومت (از طریق دریافت منظم جزیه و خراج) را در اولویت قرار می‌دادند تا سرزمین‌های فتح‌شده با کمترین مقاومت و تنش اداره شود.
1736019749.png)
