دانلود اپلیکیشن
1 خلافت عباسیان را به لحاظ شیوۀ کسب، انتقال و حفظ قدرت با خلافت امویان، مقایسه کنید.
خلافت امویان و عباسیان در شیوۀ کسب، انتقال و حفظ قدرت به این صورت قابل مقایسه است:
کسب قدرت: امویان با تکیه بر زور و غلبهٔ نظامی زمام امور را به دست گرفتند. در مقابل، عباسیان با کمک قیام مسلحانه (سپاه ابومسلم) روی کار آمدند، اما برای توجیه و مشروعیت بخشیدن به حکومت خود، بر خویشاوندی با پیامبر تأکید کرده، خود را مصداق اهل‌بیت می‌خواندند و امویان را غاصب قدرت می‌دانستند.
انتقال قدرت: امویان خلافت دینی را به سلطنت تبدیل کردند و شیوهٔ انتقال قدرت را به حالت موروثی درآوردند. عباسیان نیز با وجود ادعاهای دینی، همین روند سلطنتی را ادامه دادند و خلافت در خاندان آن‌ها (مانند رسیدن منصور به خلافت پس از برادرش سفّاح) منتقل می‌شد.
حفظ قدرت: امویان برای حفظ قدرت خود همواره از سیاست سرکوب، خشونت، حاکمان خون‌ریز و گرفتن بیعت با تهدید و اجبار استفاده می‌کردند. عباسیان نیز برای تثبیت حکومت از روش‌های مشابه و خشونت‌آمیز بهره بردند؛ چنان‌که منصور عباسی سردار قدرتمند خود (ابومسلم) را ناجوانمردانه به قتل رساند و قیام‌های علویان و دیگر مخالفان را بی‌رحمانه سرکوب کرد.
2 اقدام های مهم منصور را برای تحکیم و تثبیت خلافت عباسیان، فهرست نمایید.
خلع عموهایش (که مدعی جانشینی بودند) از مناصب مهم و قتل دبیر آن‌ها یعنی ابن‌مقفع.
قتل ناجوانمردانه ابومسلم خراسانی به دلیل ترس از قدرت و نفوذ فراوان او.
سرکوب بی‌رحمانه قیام علویان و شورش‌های استقلال‌طلبانه ایرانیان خونخواه ابومسلم.
بنای شهر بغداد بر اساس سنت شهرسازی ایرانی و انتخاب آن به عنوان پایتخت جدید.
پایه‌ریزی تشکیلات سیاسی و اداری (دیوانی) منظم با اقتباس از نظام عهد ساسانی.
3 تحلیل و قضاوت خود را از اقدام خلفای عباسی در کشتن ابومسلم بیان کنید.
ابومسلم خدمات بسیار بزرگی برای پیروزی عباسیان انجام داد و آن‌ها را به قدرت رساند، اما منصور عباسی صرفاً به دلیل نگرانی از نفوذ و جایگاه قدرتمند او، وی را ناجوانمردانه به قتل رساند. این اقدام نشان‌دهنده خصلت قدرت‌طلبی و بی‌رحمی خلفای عباسی است که برای حفظ سلطنت بلامنازع خود، هیچ‌گونه وفاداری و اصول اخلاقی را رعایت نکرده و حاضر بودند نزدیک‌ترین و مؤثرترین یاران خود را حذف کنند.
4 نقش خاندان ایرانیِ سهل را در تحولات سیاسی و فرهنگی دوران مأمون شرح دهید.
سیاسی: فضل‌بن سهل و برادرش حسن‌بن سهل نقش تعیین‌کننده‌ای در خلافت مأمون داشتند. مأمون با تدبیر آن‌ها برادرش امین را شکست داد. فضل‌بن سهل در مقام وزارت چنان نفوذی یافت که توانست مرکز خلافت را موقتاً از بغداد به مرو منتقل کند و رنگ پرچم عباسیان را از سیاه به سبز تغییر دهد.
فرهنگی: این خاندان نقش بسیار مهم و مؤثری در گسترش نهضت علمی، فکری و فرهنگی، اوج‌گیری فعالیت‌های علمی مسلمانان و حمایت از دانشمندان در دوران مأمون ایفا کردند.
5 مهم ترین دستاوردهای خلافت فاطمیان در عرصه علم و آموزش چه بود؟ توضیح دهید.
تأسیس مراکز علمی و آموزشی گوناگون در قاهره، از جمله دانشگاه «اَلْاَزهَر» که یکی از بادوام‌ترین دانشگاه‌های دنیای اسلامی است.
بنیان‌گذاری مرکز علمی بزرگ «دارالعلم (الحکمه)» در قاهره برای تدریس علومی مانند فقه، نجوم، طب و ادبیات و جذب استادان بزرگ.
ایجاد کتابخانه‌های عظیم مانند کتابخانه کاخ قاهره که صدها هزار جلد کتاب برای استفاده مشتاقان علم و پژوهشگران در آن قرار داشت.
تربیت عالمان برجسته‌ای که کتاب‌ها و رساله‌های فراوانی در فلسفه، کلام، فقه و سایر علوم تألیف کردند.
1736019749.png)
