1 عملكرد معاویه نسبت به تعهداتش در صلح با امام حسن (ع) را بیان كنید.
معاویه به هیچیک از تعهدات خود در مفاد صلحنامه عمل نکرد و آنها را زیر پا گذاشت. او نه تنها خلافت را پس از خود موروثی کرد، بلکه به آزار و اذیت شیعیان ادامه داد و در نهایت زمینهساز شهادت امام حسن (ع) شد.
2 ترفندها و اقدام های تبلیغاتی و سیاسی معاویه را برای دستیابی به قدرت و تأسیس خلافت اموی فهرست كنید.
ایجاد شبکهای از جاسوسان و مأموران اطلاعاتی برای سرکوب مخالفان.
جعل احادیث و روایات برای مشروعیت بخشیدن به حکومت خود.
استفاده از حربه تکفیر و متهم کردن مخالفان به خروج از دین.
تطمیع و خریدن افراد بانفوذ با استفاده از بیتالمال.
تهدید و ارعاب مردم و مخالفان سیاسی.
3 زمینه های سیاسی قیام ها و جنبش های عصر اموی را با ذكر مثال شرح دهید.
نارضایتی گسترده از فساد، ظلم، تبعیض نژادی (برتری عرب بر عجم) و دوری از سیره پیامبر (ص) زمینهساز قیامهای متعددی شد. از مهمترین مثالها میتوان به قیام امام حسین (ع) در اعتراض به انحرافات یزید، قیام توابین به خونخواهی شهدای کربلا، و قیام مختار ثقفی اشاره کرد.
4 دو مورد از دلایل موفقیت جنبش عباسیان را توضیح دهید.
بهرهگیری از شعار الرضا من آل محمد: عباسیان با پنهان کردن هویت اصلی رهبران خود و استفاده از این شعار، توانستند حمایت گسترده شیعیان و دوستداران اهلبیت (ع) را که از ظلم امویان به ستوه آمده بودند، جلب کنند.
حمایت گسترده ایرانیان (موالی): نارضایتی عمیق ایرانیان از سیاستهای تبعیضآمیز و نژادپرستانه امویان باعث شد تا آنها به عنوان نیروی اصلی نظامی و فکری در کنار عباسیان قرار گیرند (به رهبری ابومسلم خراسانی) و نقش کلیدی در پیروزی این جنبش ایفا کنند.
5 منابع و تحقیقاتی را كه در این درس مورد استناد قرار گرفته است، استخراج و فهرست كنید.
یعقوبی (تاریخ یعقوبی) - ابن قتیه (الامامه و السیاسه) – ابن هشام (سیره نبوی) – بلاذری (انساب الاشراف).