بررسی شواهد و مدارک
متن های زیر را بخوانید و با هم فکری به پرسش های مربوط به آنها پاسخ دهید.
متن 1 : یکی از پیشگامان تعلیم و تربیت در عصر رنسانس به نام ویتورینو دافلتره می گفت: «همه وظیفه ندارند در فلسفه و طب و یا حقوق افضل شوند و طبیعت به همه یکسان نظر نکرده؛ اما برای همه مقدر شده تا در جامعه زندگی کنند و از فضیلت پیروی نمایند» ( فوگِل، تمدن مغرب زمین، ج1،ص 548 ــ 549.)
متن 2 : مواد و موضوع های درسی که در دوره ی رنسانس به دانش آموزان آموزش داده می شد به «هنرهای ذوقی» موسوم بود که شامل تاریخ، فلسفه اخلاق، بلاغت و فصاحت، ادبیات، شعر، ریاضی، نجوم و موسیقی می شد. آموزش زبان یونانی و لاتین، تربیت بدنی و تعلیم دیانت مسیح (ع) هم از برنامه های مدارس بود. ویتورینو درباره ی موضوع های درسی گفته است: «در زمره این مطالعات من مکان اول را به تاریخ می دهم، چون هم جذاب است و هم مفید؛ و این کیفیات هم مورد نظر دانشمندان است و هم خواسته سیاستمداران؛ فلسفه اخلاق بعد از تاریخ اهمیت دارد که در واقع به معنای خاص هنر ذوقی است و مقصود از آن راهنمایی انسان به سرّ آزادی است. پس تاریخ به ما مثال های روشن از مفاهیمی می دهد که فلسفه تلقین می کند. فلسفه می گوید انسان چه کار کند؛ تاریخ می گوید انسان در گذشته چه گفته و چه کرده و از آنها برای امروز چه عبرت های عملی به دست می آوریم» (همان، ص 548.)
1 از متن اول چه برداشتی می توان درباره اهداف تعلیم و تربیت در عصر رنسانس کرد؟
بر اساس متن اول، هدف تعلیم و تربیت در عصر رنسانس تنها تربیت افراد متخصص در زمینههایی مانند فلسفه، طب یا حقوق نبود، بلکه هدف اصلی و فراگیر آن، تربیت انسانهایی بود که بتوانند در جامعه زندگی کنند و از فضیلت پیروی نمایند. به عبارت دیگر، پرورش شهروندانی با فضیلت و مفید برای جامعه، هدفِ محوری تعلیم و تربیت به شمار میرفت.
2 متن دوم بیانگر چه تحولی در نظام تعلیم و تربیت عصر رنسانس نسبت به قرون وسطا است؟
متن دوم نشان میدهد که در عصر رنسانس، مواد و موضوعات درسی جدیدی تحت عنوان «هنرهای ذوقی» به برنامه آموزشی مدارس افزوده شد. این موضوعات شامل تاریخ، فلسفه اخلاق، بلاغت و فصاحت، ادبیات، شعر، ریاضی، نجوم و موسیقی بود. این در حالی است که در قرون وسطا آموزشها عمدتاً حول محور الهیات و مباحث دینی متمرکز بود. در رنسانس، علاوه بر آموزش زبانهای یونانی و لاتین و تعلیم دیانت مسیح، به علومی که به شناخت بیشتر انسان، طبیعت و گذشته میپرداختند و همچنین به تربیت بدنی، توجه ویژهای شد.
3 درس تاریخ در برنامه تعلیم و تربیت دوره رنسانس چه جایگاه و اهمیتی داشته است؟
در برنامه تعلیم و تربیت دوره رنسانس، درس تاریخ در میان «هنرهای ذوقی» در مکان اول و دارای بالاترین اهمیت قرار داشته است. ویتورینو دافلتره دلیل این اهمیت را جذابیت و مفید بودن تاریخ برای دانشمندان و سیاستمداران میداند. از دیدگاه او، تاریخ با ارائه مثالهای روشن و عملی از گذشته، نشان میدهد انسانها چه گفته و چه کردهاند و عبرتهای عملی برای زندگی امروز به دست میدهد و در واقع مفاهیمی را که فلسفه تلقین میکند، به صورت ملموس نشان میدهد.