دانلود اپلیکیشن
بررسی شواهد و مدارک
متن های زیر را بخوانید و به پرسش های مربوط به آنها پاسخ دهید.
متن 1 : «سواره نظام ایران با اینکه پراکنده بودند و به خوبی رهبری نمی شدند، افواج مقدم ینی چری ها را در هم شکستند و آن پیاده نظام نامور را در هم ریختند. چنان که گفتی صاعقه بر پیکر آن لشکر گران و نیرومند فرود آمده است.... سلطان (سلیم) که نگران خونریزی و کشتار بود، عقب نشینی آغاز کرد، و خواست از معرکه برتابد و بگریزد؛ اما سنان پاشا.... فرمان داد که توپها را بیاورند و به سوی.... ایرانیان آتش بگشایند. اسب های ایرانیان چون بانگ تندر آسای آن ادوات و آلات دوزخی را شنیدند، رم کردند و هر یک به سمتی از دشت گریختند و از فرط ترس و وحشت به عنان کشیدن... سواران اعتنا نکردند... براستی گفته اند اگر توپخانه دشمن در میان بود.... نیروی عثمانی هر چه بود تار و مار می شد و سپاهیان عثمانی از دم شمشیر ایرانیان می گذشتند...» (سفرنامه ونیزیان در ایران، ص 277).
متن 2 : «چون نران محاربه... به اشتعال درآمد از صباح تا به نزدیک زوال... اکثر عزیزان... خرمن حیاتشان از آتش غیرت بسوخت. حضرت شاه دین پناه.... توکل بر کرم کردگار کرده با جمعی از قورچیان دلاور، که از تیر و شمشیر و از پلنگ و شیر، روی برنمی تافتند بر مخالفان حمله برد» (خورشاه بن قباد حسینی، تاریخ ایلچی نظام شاه، ص 67).
1 متن اول، چه کسی را پیروز اولیه کارزار چالدران می داند و علت تفوق عثمانی ها را در نهایت چگونه بررسی می کند؟
در متن اول، نویسنده (سفرنامه ونیزیان در ایران)، پیروزی اولیه در کارزار چالدران را به سپاه ایران (سواران و سواره‌نظام) نسبت می‌دهد. او بیان می‌کند که سواران ایرانی مانند صاعقه بر پیکر لشکر عثمانی فرود آمدند، افواج مقدم ینی‌چری‌ها را در هم شکستند و سلطان سلیم که از این کشتار و قدرت ایرانیان به وحشت افتاده بود، قصد عقب‌نشینی و فرار داشت.
در همین متن، علت تفوق و پیروزی نهایی عثمانی‌ها «استفاده از توپخانه، ادوات و آلات دوزخی (سلاح‌های آتشین)» بیان شده است که غرش آنها اسب‌های ایرانیان را رم داد و آنها را از دشت متواری کرد، در حالی که نیروی شمشیر ایرانیان تا پیش از آن پیروز میدان بود.
2 میان متن اول و دوم چه وجه مشترکی وجود دارد؟
وجه مشترک هر دو متن این است که هر دو تأکید دارند سلاح اصلی پیروزی عثمانی‌ها بر سپاه شجاع و دلاور ایران، آتش (توپ و تفنگ) بوده است و ایرانیان در نبرد تن‌به‌تن با شمشیر و تیر و کمان کاملاً برتری داشتند، اما در برابر تجهیزات آتشین عثمانی‌ها شکست خوردند. (در متن دوم نیز آمده است که «خرمن حیاتشان از آتش غیرت بسوخت» و «کسی از تیر و شمشیر ... روی برنمی‌تافتند بر مخالفان حمله برد»).
1736019749.png)
