1 تعدادی از کارهای نیک و تعدادی از گناهان را که در این دنیا قابل پاداش و مجازات نباشند، ذکر کنید.
این جهان ظرفیت پاداش و جزای کامل برخی اعمال را ندارد.
مثال برای کار نیک: شهادت در راه خدا؛ پاداش چنین عمل بزرگی را نمیتوان در این دنیا به طور کامل ادا کرد.
مثال برای گناه: قتل عام کردن صدها نفر یا ستم کردن به هزاران انسان. در این دنیا نمیتوان چنین جنایتکاری را به طور کامل مجازات کرد، زیرا حتی اعدام او نیز با جرم کشتار هزاران انسان بیگناه برابری نمیکند.
2 اگر در بحث وجود معاد، دلیلی جز خبر پیامبران نداشتید، آیا آن را می پذیرفتید؟ به چه دلیل؟
بله، بر اساس یک اصل عقلی باید آن را پذیرفت. دلیل آن، قانون عقلیِ «دفع خطر احتمالی» است.
انسان عاقل حتی برای جلوگیری از یک خطر کوچک احتمالی، به حرف یک فرد عادی هم توجه میکند. حال، وقتی راستگوترین و درستکارترین انسانهای تاریخ، یعنی پیامبران الهی، با قاطعیت کامل از خبری به بزرگی معاد و سرنوشت ابدی انسان هشدار میدهند، عقل حکم میکند که این هشدار را جدی بگیریم، زیرا پای سعادت یا شقاوت ابدی ما در میان است.
3 رابطهٔ میان «آفرینش استعدادها و سرمایه های مختلف در وجود انسان» و «ضرورت معاد» را توضیح دهید.
رابطهٔ این دو بر اساس حکمت الهی است. خداوند در وجود انسان استعدادهای بینهایت و گرایشهای والایی مانند میل به جاودانگی و بقا و خواستن تمام کمالات و زیباییها قرار داده است.
از طرفی، دنیا و عمر محدود انسان، ظرفیت پاسخگویی به این خواستههای نامحدود را ندارد.
بنابراین، حکمت خداوند ایجاب میکند که جهان دیگری (معاد) وجود داشته باشد تا این استعدادها و گرایشهای عمیق، در آنجا به تحقق برسند. در غیر این صورت، آفرینش انسان با این همه سرمایهٔ درونی، کاری بیهدف و عبث خواهد بود که با حکمت خداوند سازگار نیست.