دانلود اپلیکیشن
سه سند از اسناد به دست آمده از سفارت آمریکا درسال ١٣٥٩ در اختیار شما قرار می گیرد. پس از مطالعه به پرسش ها پاسخ دهید.
متن اول بخشی از گزارش بازرسان آمریکایی است که از طرف دفتر بازرسی وزارت خارجه آمریکا برای بررسی نحوه روابط با ایران در اکتبر 19٧٤ (مهر 1٣51) به ایران آمده بودند:
«سفیر (آمریکا در ایران) می تواند شاه را هروقت که بخواهد فورا ببیند و از آن گذشته، گاهی اوقات همچنین به وزیر متنفذ دربار، نخست وزیر و سایر مقامات کلیدی نظامی و غیرنظامی دسترسی دارد. وی آشنایی گسترده ای با سایر مقامات ارشد دولتی، مجلس، تجار عمده، دانشگاهیان و دیگر گروه های روشنفکر دارد. قائم مقام میسیون (هیئت)، درصورت لزوم دسترسی به افسران نظامی، مقامات زیرکابینه و وزرا دارد و مستشاران سیاسی و اقتصادی با رده های مناسب دولتی و بخش خصوصی تماس خوبی دارند. به طور کلی تماس های میسیون (هیئت) بسیار خوب بوده و حوزه وسیعی از صحنه ایران را فرامی گیرد… تنها مقام دیگر آمریکایی که گاهگاهی با شاه ملاقات می کند، رئیس سیا (C.I.A) است. بازهم سفیر قبل و بعد از این ملاقات ها به طور کامل در جریان قرار می گیرد.»
متن دوم از نامه «جان. ال. واشیورن» (منشی دوم سفارت آمریکا) استخراج شده که در آگوست 19٧٣ (مرداد 1٣52) به «ریچارد هِلمز»(سفیر وقت آمریکا در ایران) نوشته است:
«ایران درحالی که مخاطره قابل ملاحظه ای برای خودش وجود دارد، برای آمریکا کمک های فراوان و امکانات وسیعی برای کارهای جاسوسی و اطلاعاتی فراهم کرده است. به صورتی مبهم می دانم که ایران به ایالات متحده اجازه داده است که از طریق ایران استراق سمع از کشورهای همسایه بکند و اینکه ارتباط کاری نزدیکی بین ساواک و سیا (C.I.A) وجود دارد
متن آخر قسمتی از گزارش بازرسان وزارت خارجه آمریکاست که در سپتامبر 19٧٨ (شهریور 1٣5٧) با عنوان هدایت روابط با ایران تهیه شده است:
«یکی از مسائل دیگر به میزان حضور آمریکا که اکنون معادل ٤0 هزار نفر برآورد شده، مربوط است؛ بخش اعظم این آمریکایی ها به خاطر فعالیت های نظامی در ایران حضور دارند … دولت ایران نیز که هزینه این حضور آنها را تامین
می کند، از هیچ گونه همکاری فروگذار نکرده است».
1 روابط غیررسمی و خارج از عرف (روابط بین الملل) بین ایران و آمریکا را که در متن اسناد بالا ذکر شده، فهرست کنید.
ملاقات‌های فوری و بی‌محدودیت سفیر آمریکا با شاه، دسترسی مستقیم مقامات آمریکایی (از جمله رئیس سازمان سیا و قائم‌مقام هیئت) به ارکان کلیدی حکومت اعم از دربار، نخست‌وزیر و افسران نظامی، در اختیار قرار دادن امکانات وسیع برای جاسوسی و استراق سمع از کشورهای همسایه، ارتباط کاری نزدیک میان ساواک و سیا، و حضور ۴۰ هزار نفر آمریکایی عمدتاً برای فعالیت‌های نظامی که هزینه‌های آنها را نیز دولت ایران تأمین می‌کرد
2 به نظر شما این شکل از روابط و دسترسی نامحدود ماموران و مقامات آمریکایی به ارکان حکومت پهلوی چه اثراتی بر شرایط و آینده ایران داشت؟
این سطح از مداخله و وابستگی به معنای نقض کامل استقلال سیاسی، نظامی و امنیتی کشور بود؛ به طوری که ایران با پذیرش مخاطرات فراوان، به پایگاه جاسوسی و حافظ منافع منطقه‌ای آمریکا تبدیل شد. همچنین، تسلط همه‌جانبه بیگانگان بر ارکان تصمیم‌گیری و تحمیل هزینه‌های سنگینِ حضور ۴۰ هزار مستشار آمریکایی بر بودجه کشور، به شدت به منافع ملی آسیب رساند و با تشدید نارضایتی‌های عمومی، زمینه‌های سقوط رژیم دیکتاتوری و وابسته پهلوی را فراهم کرد.
1736019749.png)
