جواب خودارزیابی صفحه 54 درس 6 علوم و فنون ادبی دهم

1 در اشعار و جمله های زیر، سجع را بیابید.

الف

بزرگان گفته اند: دولت، نه به کوشیدن است؛ چاره کم جوشیدن است

سعدی

ب

الهی به شناخت تو زندگانیم، به نام تو آبادانیم، به یاد تو شادانیم و به یافت تو ناتوانیم.

 خواجه عبدالله

پ

سِرّ عشق، نهفتنی است نه گفتنی و بساط مِهر، پیمودنی است نه نمودنی.

 مقامات حمیدی

ت

من مانده ام مهجور از او، دیوانه و رنجور از او

گویی که نیشی دور از او در استخوانم می رود

سعدی

3 در عبارت زیر، واژه های سجع کدام اند؟ وجه اشتراک آنها را بنویسید.

تنی چند متفق سیاحت بودند و شریک رنج راحت.

گلستان سعدی

4 واژه های …………… و …………… در عبارت زیر، سجع متوازی دارند.

جوانمرد که بخورد و بدهد، به از عابد که روزه دارد و بنهد.

گلستان سعدی

5 در هر عبارت، سجع را بیابید و نوع آن را مشخّص نمایید.

الف محبّت را غایت نیست؛ از بهر آنکه محبوب را نهایت نیست.

تذکرة الاولیا، عطاّر

ب پشت و پناه سپاه من بود، در دیدۀ دشمنان خار و بر روی دوستان خال.

پ فلان را کرم بی شمار است و هنر بی حساب، دارای عزمی است متین و طبعی کریم.

ت ظاهر درویشی، جامۀ ژنده است و موی سترده و حقیقت آن، دل زنده و نفس مرده.

ث ارادت بی چون، یکی را از تخت شاهی فروآرد و دیگری را در شکم ماهی نکو دارد.