جواب دانش تکمیلی صفحه 103 درس 8 دین و زندگی دوازدهم (زندگی در دنیای امروز و عمل به احکام الهی)

با نگاه دقیق به معارف دینی، لازم است میان رقابت سالم و شرط‌بندی مالی تفاوت قائل شویم. دین اسلام اصلِ ورزش، رقابت و تلاش برای برتری را امری پسندیده می‌داند؛ زیرا این فعالیت‌ها می‌توانند موجب تقویت جسم، روحیه تلاش و نظم در زندگی انسان شوند. امّا در کنار این تشویق، اسلام نسبت به شرط‌بندی و قمار هشدار داده است؛ زیرا این کارها معمولاً موجب ایجاد روحیه طمع، اختلاف و از بین رفتن عدالت در روابط انسانی می‌شوند.

در مورد شرط‌بندی‌های دوستانه، حتی اگر در ظاهر ساده و میان دوستان باشد، وقتی قرار باشد برنده از بازنده پول یا مالی دریافت کند، در بسیاری از موارد حکم قمار پیدا می‌کند و از نظر فقهی جایز شمرده نمی‌شود. دلیل آن این است که در چنین حالتی، مال افراد بدون یک معامله صحیح یا کار مشروع جابه‌جا می‌شود و عنصر «برد و باخت مالی» در میان است.

امّا درباره گرفتن پول برای شرکت در برخی مسابقات ورزشی باید کمی دقیق‌تر فکر کرد. اگر مبلغی که دریافت می‌شود برای هزینه‌های برگزاری مسابقه باشد؛ مانند تأمین مکان، داوری، تجهیزات یا امور اجرایی، این کار اشکالی ندارد؛ زیرا در واقع شرکت‌کنندگان در هزینه‌های یک فعالیت مشترک سهیم می‌شوند. همچنین اگر جایزه مسابقه از طرف برگزارکننده یا شخص ثالث پرداخت شود و شرکت‌کنندگان خودشان شرط مالی با یکدیگر نداشته باشند، این نیز از نظر فقهی مجاز دانسته شده است.

پس نتیجه‌ای که از این بحث می‌توان گرفت روشن است:

اسلام با رقابت سالم و تلاش برای پیشرفت کاملاً موافق است، امّا با شرط‌بندی مالی میان شرکت‌کنندگان که شبیه قمار باشد مخالفت می‌کند. این نگاه کمک می‌کند که فضای ورزش و رقابت، به جای ایجاد طمع و اختلاف، به محیطی برای رشد، نشاط و تقویت روحیه جوانمردی تبدیل شود.