بررسی شواهد و مدارک
توصیف جوینی، مورخ عهد ایلخانان، از اعتقادات دینی مغولان را بخوانید و اهمیت آن را در شناخت وضعیت دین و عقاید قوم مغول بیان کنید.
«]چنگیزخان مغول[ متقلّد هیچ دین و تابع هیچ ملت نبود، از تعصب و رجحان ملتی و تفضیل بعضی بر بعضی مجتنب بودست؛ بلکه علما و زهّاد هر طایفه را اکرام و اعزاز و تبجیل می کردست و در حضرت حق تعالی آن را وسیلتی می دانسته.
و چنان که مسلمانان را به نظر توقیر می نگریسته، ترسایان و بت پرستان را نیز عزیز می داشته. و اولاد و احفاد او هر چند کس بر موجب هوی از مذاهب اختیار کردند: بعضی تقلید اسلام کرده و بعضی ملت نصاری گرفته و طایفه ای عبادت اصنام گزیده و قومی همان قاعده ی قدیم آبا و اجداد را ملتزم گشته و به هیچ طرف مایل نشده؛ اما این نوع کمتر ماندست. و با تقلّد مذاهب، بیشتر از اظهار تعصب دور باشند و از آنچه یاسای چنگیزخان است همه طوایف را یکی شناسند و بر یکدیگر فرق ننهند و عدول نجویند»(جوینی، تاریخ جهانگشا، ج1،ص 18ــ19)
بیانگر این مطلب است که چنگیز از لحاظ دینی اعتقاد مشخصی نداشت اما با همین حال به پیروان سایر ادیان نیز احترام می گذاشت.