شاه کلید نکات
شاه کلید سوال
بررسی شواهد و مدارک؛ صلح نامه ها
صلحنامه های میان ایرانیان و اعراب، حاوی نکات مهمی درباره ٔ چگونگی فتح ایران و برخوردهای فاتحان و مغلوبان است. قسمت هایی از چند صلح نامه را به دقت بخوانید و به پرسش های مربوط به آنها، پاسخ دهید.
صلح نامه نهاوند:« ]فرمانده سپاه عرب[ جان ها و مال ها و زمین هایشان را امان می دهد که کسی دینشان را تغییر ندهد و از انجام ترتیبات دینشان منع نکند، مادام که هر سال به عامل خویش جزیه دهند. مادام که ره مانده را رهنمایی کنند، راه ها را اصلاح کنند و هر کس از سپاه مسلمانان را که به آنها گذر کند ]یک شبانه روز[ مهمان کنند و مادام که نیک خواهی کنند. اگر خیانت کردند، ذمه ما از آنها بری باشد» (طبری، تاریخ طبری، ج 5،ص 1960.)
صلح نامه ی ری: «] یکی از بزرگان شهر[پانصدهزار درهم بداد تا تازیان کسی از ایشان را نکشند و به اسیری نبرند و آتشکده ای را ویران نکنند، و نیز خواستند که مقدار خراج ایشان برابر خراج اهل نهاوند باشد» (بلاذری، فتوح البلدان، ص 120.)
صلح نامه ی آذربایجان: « مرزبان بر همه آذربایجان از حُذَیفة بن یَمان ] فرمانده سپاه مسلمانان[طلب صلح کرد و بر آن شد که هشتصد هزار درهم بپردازد به آن شرط که حذیفه کسی را نکشد یا به اسیری نگیرد و آتشکده ای را ویران نسازد. اهل شیز را از پایکوبی در روزهای عید و انجام مراسم دیگر بازندارد» (همان، ص 163.)
الف تعهدات ایرانیان و اعراب مسلمان را در قراردادهای صلح فوق فهرست نمایید.
ب تعهدات اعراب مسلمان در این صلح نامه ها، دلالت بر چه مسائلی دارد؟
الف
تعهّدات اعراب:
1 در امان ماندن جان و مال
2 منع نکردن از دین ایرانیان
3 در صورت خیانت تعهدات لغو می شود.
4 در ازای پرداخت پول کسی را نکشند.
5 با دریافت پول اجازه برگزاری مراسم عید را به ایرانیان بدهند.
تعهّدات ایرانیان:
1 پرداخت جزیه
2 راهنمایی در راه مانده
3 مهمان کردن هرکس از سپاه مسلمانان (یک شبانه روز)
4 پرداخت پول توسط ایرانیان
ب در اغلب آن ها اعراب با دریافت پول به ایرانیان اجازه می دادند مراسم دینی و رسوم سنتی خود را برپا کنند با دریافت پول از کشتن و اسارت ایرانیان خودداری می نمودند. بنابراین ایرانیان می توانستند با پرداخت جزیه بر آیین و رسوم خود بمانند.
1736019749.png)
