جواب فعالیت 3 صفحه 44 درس 3 زیست شناسی یازدهم

بیایید نتایج این مشاهدات را به صورت ساختاریافته و علمی با هم مقایسه کنیم:

۱ بررسی انواع استخوان (مشاهده ماکروسکوپی با مولاژ)

با بررسی مولاژهای اسکلت انسان، از نظر شکل ظاهری می‌توانی استخوان‌ها را به چهار گروه اصلی دسته‌بندی و مقایسه کنی:

• استخوان‌های دراز: مانند استخوان ران و بازو.
• استخوان‌های کوتاه: مانند استخوان‌های مچ.
• استخوان‌های پهن: مانند استخوان‌های جمجمه.
• استخوان‌های نامنظم: مانند استخوان‌های ستون مهره.

2 بررسی و مقایسه بافت‌های استخوانی (مشاهده میکروسکوپی)

اگر لام‌های (اسلایدهای) آماده بافت استخوانی را زیر میکروسکوپ قرار دهی، دو نوع بافت کاملاً متمایز را با ویژگی‌های زیر مشاهده می‌کنی:

الف بافت استخوانی فشرده (متراکم):

• در این بافت واحدهایی منظم به نام سامانه‌های هاورس را می‌بینی که به صورت استوانه‌هایی هم‌مرکز از تیغه‌های استخوانی قرار گرفته‌اند.
• این تیغه‌ها از یاخته‌های استخوانی، کلاژن و ماده زمینه‌ای (که خود از پروتئین‌ها و مواد معدنی تشکیل شده) به وجود آمده‌اند.
• در مرکز هر سامانه، مجرای مرکزی قرار دارد که اعصاب و رگ‌های خونی درون آن، ارتباط بافت زنده را با فضای بیرون برقرار می‌کنند.

ب بافت استخوانی اسفنجی:

• ظاهر این بافت کاملاً متفاوت است و به جای استوانه‌های تو در تو، از میله‌ها و صفحه‌های استخوانی تشکیل شده است.
• بین این میله‌ها و صفحه‌ها، حفره‌های متعددی وجود دارد که توسط رگ‌ها و مغز استخوان پر شده‌اند.
• این بافت را می‌توانی در انتهای برآمده استخوان‌های دراز و همچنین سطح درونی تنه این استخوان‌ها مشاهده کنی.

این مقایسه نشان می‌دهد که چگونه تراکم بالا در بافت فشرده به تحمل فشارهای سنگین کمک می‌کند، در حالی که ساختار متخلخل بافت اسفنجی، ضمن حفظ استحکام، فضایی حیاتی برای مغز استخوان و کاهش وزن کلی اسکلت فراهم می‌آورد.