جواب فعالیت 4 صفحه 73 درس 8 تاریخ دهم ایران و جهان باستان (سپیده دم تمدن ایرانی)

تمدنِ جیرفت یکی از نخستین تمدن‌های شناخته‌شدهٔ ایران است که حدود پنج هزار سال پیش در جنوب استان کرمان و در کنار رودِ هلیل‌رود شکل گرفت. مرکز مهم این تمدن محوطهٔ باستانی «کُنارصَندل» بود؛ شهری بزرگ با ارگِ حاکم، بخش‌های مسکونی، کارگاه‌های صنعتی و گورستان. شناختِ جدیِ جیرفت در روزگار ما از سال ۱۳۷۹ آغاز شد؛ زمانی که پس از جاری شدن یک سیل گسترده، بخش‌هایی از آثار و گورستان‌های باستانی از زیر خاک نمایان شد و بعد از آن کاوش‌های علمی باستان‌شناسی شروع گردید. در سال ۱۳۸۰ یک روستایی به‌صورت اتفاقی یک ظرف تزیینی از سنگِ کلریت (سنگ صابون) پیدا کرد و به دنبال آن پژوهشگران مجموعه‌ای از ظروف و اشیای نقش‌برجسته را از زیر خاک بیرون آوردند. آثار «سنگ صابون» شاخص‌ترین یادگارهای تمدن جیرفت‌اند. چون سنگ صابون نسبتاً نرم است، هنرمندان می‌توانستند روی آن به‌راحتی کَنده‌کاری کنند و نقش‌های برجسته بسازند. به همین دلیل، از آن ظرف‌ها و اشیای متنوعی مثل لیوان‌های بلند شبیه نخل، جعبه‌ها، وزنه‌های شبیه کیف زنانه و حتی صفحه‌های بازی ساخته می‌شد. روی بسیاری از این آثار نقش‌های بومی منطقه دیده می‌شود؛ مثل نخل، عقرب، حیوانات بیابانی و شهرهای حصاردار با برج‌های پلکانی. بعضی نمونه‌ها هم صحنه‌های نفس‌گیرِ نبرد را نشان می‌دهند: نبرد یوزپلنگ یا کرکس (یا شاید پرنده‌ای افسانه‌ای مثل هما) با مار و حتی پهلوانی که دو حیوان را مهار کرده؛ ردّی از یک دنیای اسطوره‌ای که چون متن مکتوبی از آن نداریم، همین نقش‌ها مثل «پنجره»ای هستند به خیال و باورهای مردم شرق ایران در پنج هزار سال پیش.

با توجه به تصاویر بگویید این نقش‌ها چه ارتباطی بین زندگی روزمره و باورهای اسطوره‌ای در تمدن جیرفت را نشان می‌دهند؟