جواب فعالیت 5 صفحه 52 درس 3 زیست شناسی یازدهم (دستگاه حرکتی)

برای ارائه یک گزارش کامل و علمی در کلاس، می‌توانی از ساختار زیر استفاده کنی که ترکیبی از اطلاعات کتاب درسی و دانش تکمیلی زیست‌شناسی است:

گزارش تحقیقی: مقایسه مزایا و محدودیت‌های اسکلت بیرونی و درونی

۱ اسکلت بیرونی (Exoskeleton) این نوع اسکلت در جانورانی مانند حشرات و سخت‌پوستان دیده می‌شود.

• مزایا:
  • علاوه بر کمک به حرکت، وظیفه حفاظتی بسیار مهمی نیز بر عهده دارد و مانند یک زره محکم از اندام‌های جانور محافظت می‌کند.
  • با پوشاندن سطح بدن، از تبخیر آب جلوگیری کرده و به بقای جانور در محیط‌های خشک کمک چشمگیری می‌کند.
• محدودیت‌ها:
  • با افزایش اندازه جانور، اسکلت خارجی آن هم باید بزرگ‌تر و ضخیم‌تر شود.
  • بزرگ بودن اسکلت خارجی باعث سنگین‌تر شدن آن می‌شود که در حرکات جانور محدودیت ایجاد می‌کند.
  • به دلیل همین محدودیتِ وزنی و حرکتی، اندازه این جانوران از حد خاصی بیشتر نمی‌شود.
  • این اسکلت، بافت زنده نیست و همراه با جانور رشد نمی‌کند؛ در نتیجه جانور برای رشد مجبور به «پوست‌اندازی» است که در این بازه زمانی، بدنی نرم پیدا کرده و در برابر شکارچیان بسیار آسیب‌پذیر می‌شود.

۲ اسکلت درونی (Endoskeleton) این نوع اسکلت در مهره‌داران وجود دارد و جنس آن از نوع غضروفی (مانند کوسه‌ماهی) یا استخوانی است.

• مزایا:
  • بافت استخوانی زنده است و همراه با جانور رشد می‌کند؛ بنابراین محدودیت وزنی اسکلت بیرونی را ندارد و به مهره‌داران اجازه می‌دهد به اندازه‌های بسیار بزرگی برسند.
  • استخوان‌ها شکل بدن را تعیین کرده و چارچوبی ایجاد می‌کنند تا اندام‌ها روی آن‌ها مستقر شوند.
  • اتصال ماهیچه‌های اسکلتی به استخوان‌ها، باعث انتقال نیروی ماهیچه به استخوان و ایجاد حرکات پیچیده و سریع می‌شود.
  • بخش‌های حساسی مانند مغز، نخاع، قلب و شش‌ها را به خوبی حفاظت می‌کند.
• محدودیت‌ها:
  • برخلاف اسکلت بیرونی، تمام سطح بدن را نمی‌پوشاند؛ بنابراین بافت‌های نرم بیرونی و پوست در برابر آسیب‌های فیزیکی محیط و شکارچیان، محافظتِ زره‌مانند ندارند.
  • استخوان‌ها و مفاصل در برابر ضربات بسیار شدید یا ساییدگی آسیب‌پذیرند و ترمیم آن‌ها نیازمند زمان طولانی و مصرف انرژی بالایی است.