1 احتمال وقوع وارونگی دما را در دو منطقۀ زیر با هم مقایسه کنید:
الف شهری صنعتی و پرجمعیت
ب روستایی کویری
وارونگی دما در «شهرهای صنعتی و پرجمعیت» بسیار پایدارتر و محسوستر از یک روستای کویری است. در روستاهای کویری، اگرچه شبها هوای سرد در سطح زمین جمع میشود، اما با طلوع آفتاب سطح زمین به سرعت گرم شده و وارونگی از بین میرود. در مقابل، در شهرهای صنعتی و پرجمعیت، انبوه دود و ذرات معلقِ آلاینده مانند یک چتر عمل کرده و مانع رسیدن نور کافی خورشید به سطح زمین میشوند؛ در نتیجه زمین به کندی گرم میشود و پدیده وارونگی دما مدت طولانیتری پایدار میماند.
2 وارونگی دما، چه تأثیری بر آلودگی هوا دارد؟ توضیح دهید.
در شرایط عادی، هوای مجاور سطح زمین گرمتر و سبکتر از لایههای بالایی است و به سمت بالا صعود میکند که این جابهجایی طبیعی باعث دفع آلودگیها میشود. اما در شرایط وارونگی دما، هوای سرد و سنگین در مجاورت زمین ساکن میشود و یک لایه هوای گرم روی آن قرار میگیرد. در این حالت چون حرکت صعودی و جابهجایی هوا صورت نمیگیرد، آلایندههای ناشی از فعالیتهای انسانی (مانند دود خودروها و کارخانهها) در نزدیک سطح زمین محبوس شده و به شدت موجب افزایش آلودگی هوا میشوند.