1 از متن درس، دو كنایه بیابید و مفهوم آنها را بنویسید.
مورد اول: «بی دست و پای فروماند». مفهوم آن عاجز، ناتوان و درمانده شدن است.
مورد دوم: «زنخدان فرو برد ... به جیب». مفهوم آن گوشه گیری، انزوا و در فکر فرو رفتن است.
2 در بیت زیر، شاعر، چگونه آرایه جناس همسان (تام) را پدید آورده است؟
با زمانی دیگر انداز ای كه پندم می دهی
كاین زمانم گوشب ر چنگ است و دل در چنگ نیست
سعدی
شاعر با استفاده از واژه «چنگ» در دو معنای کاملا متفاوت، این آرایه را ساخته است. واژه چنگ بار اول به معنای ساز و آلت موسیقی است، اما بار دوم به معنای مشت، دست و در اختیار داشتن است.
3 اركان تشبیه را در مصراع دومِ بیت دوازدهم مشخّص كنید.
مصراع دوم بیت دوازدهم در متن درس این است: چه باشی چو روبه به وامانده، سیر؟
مشبه: تو (نهاد پنهان در فعل باشی).
مشبه به: روبه (روباه).
ادات تشبیه: چو.
وجه شبه: تغذیه از پس مانده دیگران، طفیلی و وابسته بودن.
4 در این سروده «شیر» و «روباه» نماد چه كسانی هستند؟
شیر نماد انسان های قوی، تلاشگر، مستقل و بخشنده ای است که به دیگران سود می رسانند.
روباه نماد انسان های ضعیف، تن پرور و وابسته ای است که منتظرند از دسترنج دیگران استفاده کنند.