از خودبیگانگی حقیقی و تاریخی چه رابطهای با هم دارند؟ آیا اگر جامعهای به یکی از معانی از خودبیگانگی دچار شود، ناگزیر به دیگری هم مبتلا میشود؟ آیا ممکن است که جامعهای در یک معنا از خود بیگانه نباشد ولی در معنای دیگر از خود بیگانه باشد؟
از خود بیگانگی تاریخی و حیقیقی لازم و ملزوم یکدیگر نیستند.
خیر، ممکن است یک جامعه دارای فرهنگ فطری و معنوی باشد و اعضای آن به این فرهنگ عمل نکنند. همچنین ممکن است فرهنگ جامعه، معنوی و فطری نباشد ولی اعضای آن به ارزشها و عقاید و تاریخ جامعه و فرهنگ خود پایبند باشند که در این صورت از خودبیگانگی فطری صورت گرفته اما از خودبیگانگی تاریخی نه.