جواب پرسش های نمونه صفحه 15 درس 1 تاریخ دوازدهم ایران و جهان معاصر (تاریخ نگاری و منابع دوره ی معاصر)

تو می‌توانی این الگو را عیناً استفاده کنی یا جزئیات آن (مثل نام محله یا نسبت فرد مصاحبه‌شونده) را بر اساس واقعیت زندگی خودت تغییر دهی تا یک نمره عالی از این فعالیت کلاسی بگیری:

مقاله بررسی تحولات اجتماعی محله در دهه ۶۰ بر مبنای تاریخ شفاهی

مقدمه و چارچوب نظری همان‌طور که می‌دانیم، تاریخ شفاهی یک روش پژوهشی تاریخی برنامه‌ریزی شده برای جمع‌آوری و نگهداری اطلاعات تاریخی از حافظه افرادی است که خود در وقایعی شرکت داشته‌اند یا از نزدیک شاهد آن وقایع بوده‌اند. در این پژوهش، از طریق طراحی پرسش‌های هدفمند و مصاحبه با پدربزرگم (به عنوان یک شاهد عینی ۶۵ ساله)، تلاش کردم تا دگرگونی‌های سبک زندگی و بافت محله سکونتمان را در چهار دهه گذشته بررسی کنم. در این مصاحبه، نقش‌آفرینی دوسویه میان من و ایشان شکل گرفت تا اطلاعاتی فراتر از یک خاطره‌گویی ساده تولید شود.

بخش اول: دگرگونی‌های کالبدی و فیزیکی محل زندگی

بر اساس روایت راوی، در اوایل دهه ۶۰ خورشیدی، بافت محله ما کاملاً متفاوت از امروز بود. بیشتر خانه‌ها ویلایی، یک‌طبقه و دارای حیاط‌های بزرگ و درختکاری‌شده بودند. در آن زمان، خبری از مجتمع‌های آپارتمانی چندطبقه و ترافیک سنگین در کوچه‌ها نبود. خیابان اصلی محله که امروز پر از فروشگاه‌های تجاری و بانک‌های متعدد است، در گذشته تنها شامل چند مغازه کوچک محلی (مانند نانوایی، بقالی و لحاف‌دوزی) بود. این مشاهدات نشان می‌دهد که با افزایش جمعیت و تغییر کاربری اراضی، محله ما از یک بافت آرام و مسکونی به یک بافت متراکم و نیمه‌تجاری تبدیل شده است.

بخش دوم: تغییرات در سبک زندگی و روابط اجتماعی

مصاحبه‌شونده تأکید زیادی بر تفاوت سطح روابط اجتماعی در گذشته و حال داشت. در آن سال‌ها، همسایه‌ها شناخت کاملی از وضعیت معیشتی یکدیگر داشتند و شب‌نشینی‌ها و دیدوبازدیدهای خانوادگی بدون تشریفات امروزی انجام می‌شد. وسایل ارتباط جمعی محدود به رادیو و تلویزیون‌های سیاه‌وسفید بود و ارتباطات چهره‌به‌چهره، نقش اصلی را در انتقال اخبار محله ایفا می‌کرد.

بخش سوم: مشارکت در رویدادهای مهم (دوران دفاع مقدس) یکی از بخش‌های مهم این مصاحبه، بررسی وضعیت محله در دوران جنگ تحمیلی بود. تاریخ شفاهی برخلاف خاطرات مقامات رسمی، اطلاعات ارزشمندی از زندگی مردم عادی به ما می‌دهد. به گفته راوی، در آن دوران مردم محله با وجود کمبود امکانات و سهمیه‌بندی ارزاق عمومی (سیستم کوپنی)، همبستگی بی‌نظیری داشتند. مسجد محله ما در آن زمان تنها یک مکان عبادی نبود، بلکه پایگاهی برای جمع‌آوری کمک‌های مردمی، بسته‌بندی مواد غذایی برای جبهه‌ها و همچنین پناهگاهی در زمان به صدا درآمدن آژیر خطر و بمباران‌های شهری محسوب  می شد.

اعتبارسنجی اطلاعات (مرحله تطبیق اسناد) در مطالعات تاریخ شفاهی، پس از ضبط اطلاعات باید آن‌ها را با دقت اعتبارسنجی کرد. برای اطمینان از صحت روایت‌های مطرح‌شده، اقدامات زیر انجام شد:

1 بررسی اسناد آرشیوی خانوادگی: با بررسی آلبوم عکس‌های قدیمی خانواده، سبک معماری خانه‌ها و پوشش مردم در آن دهه تأیید شد.

2 بررسی اشیا و وسایل به‌جامانده: مشاهده کوپن‌های ارزاق عمومی (مربوط به دهه ۶۰) که هنوز در صندوقچه قدیمی خانه نگهداری می‌شود، شرایط اقتصادی آن دوره را تصدیق کرد.

3 تطبیق روایت‌ها: بخش‌هایی از گفته‌های راوی درباره بمباران‌های شهری با اخبار روزنامه‌های آرشیوی آن زمان تطبیق داده شد که تطابق کاملی با یکدیگر داشتند.