جواب کارگاه تحلیل فصل صفحه 118 درس 12 علوم و فنون ادبی دوازدهم (حسن تعلیل، حس آمیزی و اسلوب معادله)

1 اشعار زیر در چه قالبی سروده شده است؟ پس از تعیین پایه های آوایی و وزن واژه های هر مصراع، تفاوت این نوع شعر را با اشعار سنتی بیان کنید.

و صدای باد هردم دل گزاتر

در صدای باد بانگ او رهاتر،

از میان آب های دور و نزدیک،

باز در گوش این نداها:

« آی آدم ها».

نیما یوشیج

2 پس از خوانش درست اشعار نیمایی زیر، پایه ها، وزن و نشانه های هجایی را مقابل هر مصراع بنویسید.

همان رنگ و همان بوی

همان برگ و همان بار

همان خندة ِ خاموش در او خفته بسی راز

همان شرم و همان ناز

اخوان ثالث

3 برای اشعار نیمایی زیر مانند نمونة بالا جدولی بکشید، پایه های آوایی، وزن و نشانه های هجایی هر مصراع را بنویسید؛ سپس اختیار شاعری به کار رفته در آن را مشخص کنید.

قایقی خواهم ساخت

خواهم انداخت به آب

دور خواهم شد از این خاک غریب

که در آن هیچ کسی نیست که در بیشه عشق

قهرمانان را بیدار کند.

سهراب سپهری

4 شعر زیر در چه قالبی سروده شده است؟

آن کیست که تقریر کند حال گدا را

در حضرت شاهی؟

کز غلغل بلبل چه خبر باد صبا را

جز ناله و آهی؟

ابن حسام هروی

5 با توجه به رباعی زیر به پرسش ها پاسخ دهید:

آغوش سحر تشنه دیدار شماست

مهتاب خجل ز نور رخسار شماست

خورشید که در اوج فلک خانه اوست

همسایه دیوار به دیوار شماست

علیرضا قزوه

الف دو مورد از ویژگی های فکری شعر را بنویسید.

ب از آرایه های علم بیان و بدیع، هرکدام یک مورد بیابید و توضیح دهید.6- تحقیق کنید که تضمین به کار رفته در شعر زیر از کدام شاعر است.

6 تحقیق کنید که تضمین به کار رفته در شعر زیر از کدام شاعر است.

صدا چون بوی گل در جنبش آب

به آرامی به هر سو پخش می گشت

جوان می خواند سرشار از غمی گرم

پِی دستی نوازش بخش می گشت

« تو که نوشم نه ای، نیشُم چرایی؟

تو که یارُم نه ای، پیشُم چرایی؟ »

« تو که مرهم نه ای، زخم دلُم را،

نمک  پاش دل ریشُم چرایی؟  »

فریدون توللی

7 پس از تعیین پایه های آوایی و وزن هر بیت، نام بحر آن را بنویسید.

الف

ای مست شب رو کیستی؟ آیا مه، من نیستی ؟

گر نیستی،پس چیستی؟ ای همدم تنهای دل

مهرداد اوستا

ب

پر از مثنوی های رندانه است

شب شعر عرفانی چشم تو

سید حسن حسینی

پ

هر دم از سرگشتگی چون گرد می پیچم به خود

همرهان رفتند و من تنها به صحرا مانده ام

امیری فیروزکوهی

ت

به پایان آمد این دفتر، حکایت همچنان باقی

به صد دفتر نشاید گفت حسب الحال مشتاقی

سعدی