به فعالیت «تکمیل کنید» برگردید و با توجه به بیان ابن سینا، به سؤال های زیر پاسخ دهید.
1 آیا سه گزارۀ طرح شده، با بیان ابن سینا هماهنگ اند؟
1 بله، هر سه گزاره با بیان ابنسینا کاملاً هماهنگ هستند. این گزارهها به روشنی نشان میدهند که ذهن انسان مفهوم «هستی» (وجود داشتن) را از مفهوم «چیستی» (ماهیت و ویژگیها) کاملاً تفکیک میکند و این دو مفهوم یکی نیستند (مفهوم مغایرت وجود و ماهیت). کتاب درسی نیز تأکید میکند که فارابی و ابنسینا تبیین فلسفی خود در مورد تفاوت این دو مفهوم را بر اساس همین نوع گزارهها ارائه کردهاند.
2 کدام گزاره نظر ابن سینا را بیشتر تأیید می کند؟
2 گزاره سوم (و در درجه بعدی گزاره دوم) نظر ابنسینا را بیشتر و محکمتر تأیید میکند. اساس استدلال ابنسینا این است که مفهوم «وجود»، عینِ مفهوم «ماهیت» یا جزء درونی آن نیست. گزاره سوم (اموری که چیستی آنها را به راحتی تصور میکنیم اما در جهان خارج موجود نیستند، مثل سیمرغ یا دریای جیوه) دقیقاً همین موضوع را ثابت میکند. اگر هستی و وجود، عینِ چیستی یک شیء یا جزئی از ذات آن بود، محال بود بتوانیم ماهیتی را در ذهن تصور کنیم که در خارج وجود نداشته باشد؛ یعنی به محض اینکه ماهیتی را تصور میکردیم، باید به طور خودکار در عالم واقع نیز موجود میشد.