دانلود اپلیکیشن
1 در بیت های زیر، انواع جناس را مشخص کنید.
1
در دل، عطش عشق خدایی ما راست
دیوانه وصلیم و جدایی ما راست
قیصر امین پور
2
بهرام که گور می گرفتی همه عمر
دیدی که چگونه گور بهرام گرفت
خیام
3
3 بگفت از سور کمتر گوی با مور
که موران را قناعت خوش تر از سور
پروین اعتصامی
4
در دل ندهم ره پس از این مهر بتان را
مُهر لب او بر در این خانه نهادیم
حافظ
5
5 زد به دلم در آتشی، عشق بتی که نام او
زهره و آفتاب را زهره به آب می کند
نظامی
6
6 هر که گوید کلاغ چون باز است
نشنوندش که دیده ها باز است
سعدی
7
تا روانم هست نامت بر زبان دارم روان
تا وجودم هست خواهد بود نقشت در ضمیر
سعدی
8
غم خویش در زندگی خور که خویش
به مرده نپردازد از حرص خویش
سعدی
9
آسمان صاف و شب آرام
بخت خندان و زمان رام
خوشه ماه فرو ریخته در آب
شاخه ها دست برآورده به مهتاب
فریدون مشیری
10
وه چه بیگانه گذشتی، نه کلامی نه سلامی
نه نگاهی به نویدی، نه امیدی به پیامی
شفیعی کدکنی
11
11 به ملک جم، مشو غرّه که این پیران رویین تن
به دستانت به دست آرد، اگر خود پور دستانی
خواجوی کرمانی
12
12 به جفایی و قفایی نرود عاشق صادق
مژه بر هم نزند، گر بزنی تیر و سنانش
سعدی
13
مرا زمانه ز یارم به منزلی انداخت
که راضی ام به نسیمی کز آن دیار آید
یغمای جندقی
14
14 ای دلیل دل گم گشته، خدا را مددی
که غریب ار نبرد ره، به دلالت برود
حافظ
15
ای بسا شاعر، که او در عمر خود، نظمی نساخت
وی بسا ناظم، که او در عمر خود، شعری نگفت
محمد تقی بهار
16
گر تیغ برکشد که محبان همی زنم
اول کسی که لاف محبت زند، منم
سعدی
جواب:
1 واژه های خدایی و جدایی جناس ناهمسان اختلافی دارند تفاوت در حرف اول خ، ج
2 واژه «گور» در مصراع اول با «گور» در مصراع دوم جناس تام یا همسان دارند، گور در مصراع اول به معنای گور خر و در مصراع دوم به معنای قبر است.
3 واژه های مور و سور جناس ناهمسان اختلافی دارند تفاوت در حرف اول س، م
4 واژه های «مهر و مُهر» با هم جناس ناهمسان حرکتی دارند تفاوت در مصوت های کوتاه « ــِـ » و « ــُـ » دارند.
5 واژه های «زَهره و زُهره» با هم جناس ناهمسان حرکتی دارند تفاوت در مصوت های کوتاه « ــَـ » و « ــُـ » دارند.
6 واژه «باز» در مصراع اول با «باز» در مصراع دوم جناس تام یا همسان دارند.
7 واژه «روان» جناس تام یا همسان دارند.
8 واژه «خویش» در دو مصراع جناس تام یا همسان دارند.
9 واژه های «آرام و رام» با هم جناس ناقص افزایشی دارند آرام یک حرف بیش تر در آغاز دارد.
10 واژه های کلامی و سلامی جناس ناهمسان اختلافی دارند تفاوت در حرف اول ک، س
11 واژه «ذستان» در دو مصراع جناس تام یا همسان دارند.
12 واژه های جفا و قفا جناس ناهمسان اختلافی دارند تفاوت در حرف اول ج ، ف
13 واژه های «یار و دیار» با هم جناس ناقص افزایشی دارند، دیار یک حرف بیش تر در آغاز دارد
14 واژه های دلیل و دلالت جناس هم ریشه دارند
15 واژه های نظم و ناظم جناس هم ریشه دارند
16 واژه های محبان و محبت جناس هم ریشه دارند
2 برای هریک از انواع جناس از کتاب فارسی خود، نمونه ای بنویسید.
جناس همسان (تام):
عشق شوری در نهادِ ما نهاد.
«نهاد اول: به معنی سرشت و طبع»/«نهاد دوم : به معنی فعل - قرار دادن»
جناس ناهمسان (ناقص):
الف اختلافی:
گه به دهان، بر زده کف، چون صدف/گاه چو تیری که رود بر هدف
«صدف» - «هدف»
ب افزایشی:
سرو چمان من چرا میل چمن نمی‌کند/همدم گل نمی‌شود، یاد سمن نمی‌کند
«چمان» - «چمن»
پ حرکتی:
ای مِهر تو در دلها، وی مُهر تو بر لب ها/وی شور تو در سرها، وی سرّ تو در جانها
«مِهر» - «مُهر
1736019749.png)
