شاه کلید نکات
شاه کلید سوال
1 معنای حقیقی و مجازی را در واژه های مشخص شده بررسی کنید:
الف
درخت تو گر بار دانش بگیرد
به زیرآوری چرخ نیلوفری را
ناصر خسرو
ب
سر آن ندارد امشب که برآید آفتابی
چه خیال ها گذر کرد و گذر نکرد خوابی
سعدی
پ
سینه خواهم شرحه شرحه از فراق
تا بگویم شرح درد اشتیاق
مولوی
الف چرخ: نهاده = چرخ ، نانهاده = آسمان
ب سر: نهاده = سر (کله) ، نانهاده = فکرواندیشه
پ سینه: نهاده = سینه ، نانهاده = دل
2 در سروده های زیر مجاز را مشخص کنید:
الف
فردا که آن شهر خاموش
در حلقه شهربندان دشمن
از خواب دوشینه برخاست
دیدن
زان مرغ فریاد و آتش
خاکستری سرد برخاست
شفیعی کدکنی
ب
فریشتگان سنگ به وی می زدند که خاکی و آبی را چه رسد که حدیث کند؟
رشیدالدین میبدی
پ
چرا چون لاله خونین دل نباشم
که با ما نرگس او سر گرا ن کرد
حافظ
ت
دل عالمی بسوزی چو عذار برفروزی
تو از این چه سود داری که نمی کنی مدارا
حافظ
ث
برو ای گدای مسکین در خانه علی زن
که نگین پادشاهی دهد از کرم گدا را
شهریار
الف فردا (اینده) – شهر (کشور)
ب خاکی و آبی (انسان)
پ نرگس (چشم)
ت عالمی (مردم عالم)
ث نگین (انگشتر)
3 در بیت زیر مجاز و قرینه را مشخص نمایید:
دست فلک ز کارم وقتی گره گشاید
کز یکدگر گشایی زلف گره گشا را
فروغی بسطامی
مجاز : دست (انگشت)
قرینه : گره گشاید
4 بیت زیر را از نظر فکری و ادبی بررسی نمایید:
سپید شد چو درخت شکوفه دار سرم
وز این درخت همین میوه غم است برم
جامی
از نظر فکری : رواج ناامیدی.شاعر معتقد است که آنچه نصیبش شده غم و غصه است. حسرت خوردن به دوران جوانی و غم پیری
از نظر ادبی : مراعات النظیر بین کلمات درخت میوه شکوفه و سرو سپیدی مجاز در واژه سر (موی سر) تشبیه فشرده به صورت ترکیب اضافی در (میوه غم)
5 وزن بیت زیر را مشخص کنید:
بضاعت نیاوردم الّا امید
خدایا ز عفوم مکن نا امید
سعدی
وزن واژه بیت (فعولن – فعولن – فعولن - فعل) است.
1736019749.png)
