1 در بیت های زیر استعاره ها را مشخص کنید:
الف
کی ام؟ شکوفۀ اشکی که در هوای تو هر شب
ز چشم ناله شکفتم به روی شکوه دویدم
اوستا
ب
ای باد بامدادی خوش می روی به شادی
پیوند روح کردی پیغام دوست دادی
سعدی
پ
ای گل تازه که بویی ز وفا نیست تو را
خبر از سرزنش خار جفا نیست تو را
وحشی بافقی
ت
هر کاو نکاشت مهر و ز خوبی گلی نچید،
در رهگذار باد نگهبان لاله بود
حافظ
ث
شب ایستاده است
خیره نگاه او
بر چارچوب پنجرە من
سپهری
ج
آیـنهات دانـی چـرا غمّاز نیست؟
زانکه زنگار از رخش ممتاز نیست
مولانا
چ
دهقان سالخورده چه خوش گفت با پسر
کای نور چشم من به جز از کشته ندروی
حافظ
الف چشم ناله (اضافه استعاری – تشخیص)
روی شکوه (اضافه استعاری - تشخیص)
ب باد بامدادی – می روی (تشخیص)
پ گل تازه (استعاره مصرحه از معشوق)
سرزنش (خار) جفا (اضافه استعاری - تشخیص)
ت (کاشتن) مهر ، گل چیدن (استعاره از انجام عمل نیک)
ث (ایستادن) شب (تشخیص)
ج (نماز بودن) آینه (تشخیص)
چ کشته (استعاره از اعمالی که از انسان سر می زند)
2 تشبیه بیت زیر را بیابید و از آن یک استعاره بسازید و در جمله ای به کار ببرید:
دگر باره خیّاط باد صبا بر
اندام گلدوخت رنگین قبا
ملک الشعرای بهار
خیاط باد صبا : باد صبا مانند خیاطی است که با وزیدنش بر تن گل ها، لباسی زیبا از گلبرگ های رنگارنگ می پوشاند (باعث شکفتن گل ها می شود).
تبدیل به استعاره : باد صبا هر سحرگاه رختی تازه برای گل ها می دوزد و به آن ها می پوشاند.
3 استعارە آشکار را در بیت زیر بیابید و آن را به یک تشبیه کامل تبدیل کنید.
صبحگاهی سر خوناب جگر بگشایید
ژاله صبحدم از نرگس تر بگشایید
خاقانی
ژاله استعاره از اشک (شبانگاهان ژاله های خونین اشک فرو می ریخت و غم می خورد)
نرگس تر : استعاره از چشمان اشک آلود ، نرگس چشمان ترت زیباترین گل هستی است.
4 ویژگی های شعر کلیم کاشانی را در بیت زیر بیابید و وزن واژه های بیت را مشخص کنید:
ما ز آغاز و ز انجام جهان بی خبریم
اوّل و آخر این کهنه کتاب افتاده است
کلیم کاشانی
زبان شعر ساده است، دربردارنده حیرانی فیلسوفانه است. جهان را به یک کتاب کهنه که اول و آخرش از بین رفته، تشبیه کرده است.
نام وزنواژه : فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن