دانلود اپلیکیشن
مهاجرت از روستاها به شهرها
این پدیده از مهم ترین عوامل تغییر در کاهش روستانشینی و افزایش شهرنشینی است.
به عوامل جاذبه و دافعه در مهاجرت های روستا به شهر توجه کنید. منظور از عوامل جاذبه و دافعه در مهاجرت چیست؟
در علم جغرافیا و مطالعات جمعیتی، برای تحلیل دلایل جابه‌جایی انسان‌ها از دو مفهوم اساسی «عوامل دافعه» (هل‌دهنده) و «عوامل جاذبه» (کشنده) استفاده می‌شود:
۱ عوامل دافعه (Push Factors): منظور از عوامل دافعه، شرایط نامساعد، کمبودها و مشکلاتی است که در مبدأ (یعنی روستا) وجود دارد و باعث می‌شود عرصه بر ساکنان تنگ شده و آن‌ها را مجبور یا ترغیب کند تا محل زندگی خود را ترک کنند. با دقت در سمت چپ تصویر، این عوامل در روستاها به وضوح نشان داده شده‌اند:
عوامل اقتصادی و شغلی: کمبود فرصت‌های شغلی، درآمد کم، زمین کم برای کشاورزی، فقر و بازده کم محصول. همچنین، استفاده از ماشین‌آلات کشاورزی به جای انسان باعث کاهش نیاز به نیروی کار و بیکاری روستاییان می‌شود.
عوامل طبیعی و زیست‌محیطی: بروز بلایای طبیعی مانند خشکسالی و سیلاب، در کنار مشکلات ناشی از فعالیت انسانی مثل چرای بیش از حد دام‌ها و فرسایش خاک که پایه‌های کشاورزی و دامداری را سست می‌کند.
عوامل خدماتی و رفاهی: کمبود امکانات اولیه نظیر خدمات رفاهی، آموزش و بهداشت.
2 عوامل جاذبه (Pull Factors): منظور از عوامل جاذبه، امکانات، شرایط مطلوب و ویژگی‌های مثبتی است که در مقصد (یعنی شهر) وجود دارد و دقیقاً مانند یک آهن‌ربا، جمعیت روستایی را به سوی خود جذب می‌کند. در سمت راست تصویر، این عوامل جذاب به این شکل معرفی شده‌اند:
امکانات خدماتی، آموزشی و درمانی: وجود زیرساخت‌های مجهزی مانند بیمارستان‌ها، دانشگاه‌ها و فروشگاه‌های بزرگ.
عوامل اقتصادی: وجود کارخانه‌ها برای اشتغال و امید به دریافت دستمزد بیشتر نسبت به کارهای روستایی.
عوامل اجتماعی و رفاهی: برخورداری از اوقات فراغت بیشتر و دسترسی به امکانات مدرن زندگی.
نتیجه‌گیری راهبردی
مهاجرت از روستا به شهر نتیجه تعامل و ترکیب این دو نیرو است. در واقع، سختی‌ها و کمبودهای روستا افراد را به بیرون «هل» می‌دهد (دافعه) و در همان زمان، زرق و برق و امکانات شهر آن‌ها را به سمت خود «می‌کشد» (جاذبه).
1736019749.png)
