6 به نقشه صفحه قبل توجه کنید. در دی ماه رم سردتر است یا ِاستکهلم؟ چرا؟ سه شهر برگن، استکهلم و سنِپِترزبورگ (لنینگراد) تقریباً در یک عرض جغرافیایی قرار دارند اما میانگین دمای این شهرها در دی ماه متفاوت است. چرا؟ دوشهر آمین (در کشور فرانسه) و کی یف بر روی یک عرض جغرافیایی قرار دارند اما میانگین دمای این دو شهر در دی ماه متفاوت است. چرا؟ هر چه از شهرهای نواحی داخلی به سمت شهرهای مجاور اقیانوس می رویم، سرمای زمستان …………......... می شود.
پاسخ بخشهای مختلف این سوال به شرح زیر است:
دلیل تفاوت دمای برگن، استکهلم و سنپترزبورگ: علت اصلی این تفاوت، دوری و نزدیکی به اقیانوس و تأثیر جریانهای دریایی است. شهر برگن در کنار اقیانوس و در مسیر جریانهای آب گرم اقیانوسی قرار دارد، به همین دلیل زمستان معتدلتری دارد. اما سنپترزبورگ از اقیانوس دورتر و در داخل خشکی است، پس زمستان سردتری دارد.
دلیل تفاوت دمای آمین و کییف: شهر آمین در مجاورت اقیانوس اطلس قرار دارد و آبها سرمای زمستان آن را کاهش میدهند. اما کییف در نواحی داخلی و دور از اقیانوس واقع شده است و خشکیها زودتر گرمای خود را از دست میدهند، بنابراین زمستانهای سردتری دارد.
تکمیل جای خالی: هر چه از شهرهای نواحی داخلی به سمت شهرهای مجاور اقیانوس میرویم، سرمای زمستان کمتر میشود.
ٔ 7 به تصویر صفحه 23 توجه کنید. لایه ازن در کدام بخش هواکره قرار دارد؟ آیا می توانید در یک جمله بگویید فایده لایه ازن چیست؟ در این باره پرس و جو کنید.
لایه ازن در لایه پوشنسپهر (استراتوسفر) قرار دارد.
فایده لایه ازن: این لایه مانند یک سپر محافظ عمل میکند و از عبور اشعههای خطرناک و مضر خورشید (مانند اشعه فرابنفش) به سطح زمین جلوگیری میکند تا به سلامت انسانها و موجودات زنده آسیبی نرسد.