فکر کنید
1 نمودار 1، افزایش کربن دیاکسید هواکره و نمودار 2 افزایش دمای کرۀ زمین را در دهه های اخیر نشان می دهند. چه رابطه ای بین داده های این دو نمودار وجود دارد؟

بررسی نمودارها نشان میدهد که بین افزایش غلظت گاز کربن دیاکسید در هواکره و افزایش میانگین دمای کره زمین یک «رابطه مستقیم» وجود دارد. با گذشت زمان و افزایش انتشار این گاز از سال ۱۹۶۰ تاکنون، میانگین دمای زمین نیز همگام با آن روند صعودی داشته است.
گفت و گو کنید
2 دربارۀ داده های لوحۀ زیر گفت وگو کنید. چه نتایجی می گیرید؟ آن ها را در چند جمله بنویسید

از تصویر «اثر گلخانهای» نتیجه میگیریم که وجود گازهای گلخانهای (مانند کربن دیاکسید) در جو زمین مانند شیشههای یک گلخانه یا فضای بسته داخل ماشین عمل میکند. این گازها اجازه ورود پرتوهای خورشید را میدهند، اما از خروج گرمای بازتابششده از سطح زمین جلوگیری میکنند.
در غیاب این هواکره، دمای زمین به شدت سرد (حدود ۱۸- درجه سلسیوس) میشد، اما اکنون به دلیل اثر گلخانهای طبیعی حدود ۱۴ درجه است. مشکل اصلی زمانی رخ میدهد که فعالیتهای انسانی این گازها را بیش از حد افزایش داده و باعث محبوس شدن گرمای مازاد و پدیده خطرناک «گرمایش جهانی» میشوند.

3 با توجه به نمودارهای بالا و شکل های زیر به پرسش ها پاسخ دهید.
الف چه رابطه ای میان فشار گاز کربن دی اکسید و pH آب اقیانوس ها وجود دارد؟
ب میزان اسیدی بودن آب دریا چه تغییری می کند؟
پ با افزایش فشار گاز کربن دی اکسید در هواکره، تنوع گونه های زیستی در آب کره چه تغییری می کند؟

الف میان فشار گاز کربن دیاکسید و عدد pH آب اقیانوسها یک «رابطه وارونه (معکوس)» وجود دارد. یعنی با افزایش کربن دیاکسید در دهههای اخیر، عدد pH آب دریاها کاهش یافته است.
ب از نظر شیمیایی، هرچه عدد pH کاهش یابد، میزان اسیدی بودن محیط بیشتر میشود. بنابراین با حل شدن کربن دیاکسید بیشتر در آب، اقیانوسها به مرور زمان اسیدیتر شدهاند.
پ افزایش خاصیت اسیدی آب دریا به شدت برای آبزیان مضر است و باعث نابودی زیستگاههای حساسی مانند تپههای مرجانی (سفید شدن مرجانها) میشود. با تخریب این زیستگاهها، تنوع گونههای زیستی در آبکره به شدت کاهش یافته و بسیاری از گونهها در معرض انقراض قرار میگیرند.
4 برداشت خود را از تصویر رو به رو بنویسید

این تصویر به صورت نمادین بیان میکند که افزایش تصاعدی گاز کربن دیاکسید و اسیدی شدن آبها، مساوی با مرگ و نابودی حیات آبزیان (اسکلت ماهی) است. در واقع، آلودگی هواکره مستقیماً به نابودی آبکره و جانداران آن منجر میشود.