جواب فعالیت صفحه 74 درس 4 جغرافیا دوازدهم (مدیریت حمل ونقل)

گزارش بررسی پرترافیک‌ترین شهرهای جهان و چالش‌های آن

مقدمه: دوستان و هم‌کلاسی‌های عزیز، همان‌طور که در درس آموختیم، رشد شتابان شهرنشینی و افزایش استفاده از وسایل نقلیه شخصی، چالش بزرگی به نام «ترافیک» را در کلان‌شهرها به وجود آورده است. بر اساس جدیدترین آمارهای جهانی، سالانه میلیاردها ساعت از عمر انسان‌ها و میلیاردها دلار سرمایه اقتصادی در خیابان‌ها تلف می‌شود.

پرترافیک‌ترین شهرهای جهان: بر اساس شاخص‌های معتبر جهانی در سال ۲۰۲۴، شهرهای زیر در صدر فهرست پرترافیک‌ترین و کندترین شهرهای جهان قرار دارند:

• استانبول (ترکیه): این شهر با ثبت رکورد میانگین ۱۰۵ ساعت اتلاف وقت برای هر راننده در سال، در جایگاه نخست جهان قرار گرفته است.
• نیویورک و شیکاگو (ایالات متحده آمریکا): این دو کلان‌شهر اقتصادی بزرگ با میانگین ۱۰۲ ساعت تأخیر ترافیکی در سال، رتبه‌های دوم و سوم را به خود اختصاص داده‌اند.
• لندن (انگلستان): لندن با حدود ۱۰۱ ساعت توقف در ترافیک، نه‌تنها یکی از شلوغ‌ترین شهرهای جهان است، بلکه برای چندین سال پیاپی پرترافیک‌ترین شهر اروپا نیز شناخته شده است.
• مکزیکوسیتی (مکزیک): پایتخت پرجمعیت مکزیک با میانگین ۹۷ ساعت تأخیر، در رده بعدی قرار دارد.

علل این ترافیک سنگین (با نگاهی به مفاهیم درس جغرافیا):

• افزایش بی‌رویه جمعیت: تمرکز بیش از حد جمعیت، ادارات و فعالیت‌های اقتصادی در یک محدوده خاص شهری.
• بافت قدیمی و تاریخی شهرها: خیابان‌های شهرهایی مثل لندن، رم یا استانبول قرن‌ها پیش طراحی شده‌اند و گنجایش این حجم از خودرو را ندارند. تعریض آن‌ها نیز به دلیل وجود ساختمان‌های متراکم و تاریخی، بسیار دشوار است.
• اتکای بالا به خودروی شخصی: به‌ویژه در شهرهایی که سیستم‌های حمل‌ونقل عمومی (مانند مترو یا BRT) پاسخگوی حومه‌های در حال گسترش شهر نیستند.

برای گسترش حمل‌ونقل دوچرخه‌ای در شهرهای کشور، باید تدابیر ساختاری و فرهنگی زیر را اجرا کرد:

• ایجاد زیرساخت‌های فیزیکی: ضرورت دارد مسیرهای ویژه دوچرخه‌سواری در سطح خیابان‌ها و معابر شهری طراحی و احداث شود.
• تأمین امنیت توقف: ساخت توقفگاه‌ها و پارکینگ‌های امن برای دوچرخه‌ها در نقاط مختلف شهر، از مهم‌ترین اقدامات برای تشویق شهروندان است.
• راه‌اندازی سامانه‌های دوچرخه کرایه‌ای: ایجاد ایستگاه‌های کرایه دوچرخه در سطح شهر (مشابه سامانه‌های موفق جهانی) که در آن مردم بتوانند با استفاده از کارت هوشمند مبلغی پرداخت کرده و از دوچرخه‌ها استفاده کنند.
• فرهنگ‌سازی و آموزش: تشویق مردم به جایگزینی دوچرخه برای سفرهای درون‌شهری کوتاه (مسافت‌های تا ۵ کیلومتر) بسیار مؤثر است. باید بر این موضوع تأکید شود که دوچرخه آلاینده هوا نیست و تأثیر زیادی بر سلامت افراد می‌گذارد.
• استفاده از الگوهای موفق بومی: می‌توان از تجربه شهرهایی در کشور مانند اصفهان، یزد، کاشان، بناب و میاندوآب که از دیرباز فرهنگ استفاده از دوچرخه در آن‌ها بسیار رایج بوده و حتی همایش‌های دوچرخه‌سواری در آن‌ها برگزار می‌شود، الگوبرداری کرد.

با بررسی روند تغییرات نمودار خطی، این شهر فرضی دارای دو بازه زمانی پیک ترافیک است:

1 پیک ترافیک صبحگاهی (بازه ساعت ۷ تا ۸ صبح): در ساعت ۷ صبح با ۷۹ خودرو، بالاترین حجم تردد روزانه در این خیابان ثبت شده است. این بازه دقیقاً زمان باز شدن ادارات، مدارس و شروع فعالیت‌های روزانه است.

2 پیک ترافیک عصرگاهی (بازه ساعت ۱۷ تا ۱۹ عصر): از ساعت ۱۶ به بعد، تعداد خودروها مجدداً روند صعودی شدیدی به خود می‌گیرد و در ساعت ۱۹ به ۷۶ خودرو می‌رسد. این بازه نیز نشان‌دهنده زمان تعطیلی ادارات، بازگشت مردم به منازل و سفرهای تفریحی/خرید عصرگاهی است.

کم‌ترافیک‌ترین ساعت: ساعت ۱۱ صبح با ۳۰ خودرو خلوت‌ترین زمان در این خیابان است.

می‌توانی نام شهر خودتان را در بخش‌های مشخص‌شده بنویسی و آن را ارائه کنی:

بسمه‌تعالی

ریاست محترم شورای اسلامی شهر [نام شهر شما] موضوع: پیشنهادهایی جهت بهبود وضعیت حمل‌ونقل و ترافیک شهری

با سلام و احترام؛ همان‌گونه که مستحضر هستید، امروزه مدیریت ناوگان حمل‌ونقل و حرکت به سمت «حمل‌ونقل پایدار»، یکی از ارکان اصلی توسعه شهری است. رشد روزافزون وسایل نقلیه شخصی، چالش‌های متعددی از جمله ترافیک‌های گره‌خورده، آلودگی هوا، آلودگی صوتی و اتلاف زمان شهروندان را به وجود آورده است. در همین راستا و پس از هم‌فکری و بررسی‌های علمی در کلاس، راهکارهای زیر جهت بهبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل شهر عزیزمان به حضور تقدیم می‌گردد:

1 توسعه و یکپارچه‌سازی حمل‌ونقل عمومی: گسترش خطوط اتوبوس‌های تندرو (BRT) در شریان‌های اصلی شهر و جایگزینی مینی‌بوس‌ها و اتوبوس‌های فرسوده با ناوگان جدید (ترجیحاً اتوبوس‌های برقی یا هیبریدی) جهت کاهش آلایندگی.

2 هوشمندسازی زیرساخت‌های ترافیکی: استفاده از سیستم‌های کنترل هوشمند ترافیک؛ نظیر تجهیز تقاطع‌ها به سنسورهای الکترونیکی و پردازشگرهای تصویری برای زمان‌بندی خودکار چراغ‌های راهنمایی بر اساس حجم لحظه‌ای ترافیک. همچنین توسعه اپلیکیشن‌های شهری برای اطلاع‌رسانی زمان دقیق رسیدن ناوگان عمومی به ایستگاه‌ها.

3 احداث مسیرهای پیوسته و ایمن دوچرخه‌سواری: ایجاد شبکه‌ای به هم پیوسته از مسیرهای ویژه دوچرخه (مجزاشده از خطوط خودروها) و راه‌اندازی ایستگاه‌های دوچرخه کرایه‌ای در مجاورت مراکز مهم آموزشی و ایستگاه‌های اصلی حمل‌ونقل عمومی جهت پوشش مسافت‌های کوتاه.

4 مناسب‌سازی برای افراد کم‌توان: تجهیز ایستگاه‌ها، پیاده‌روها و وسایل نقلیه عمومی به رمپ‌های استاندارد و بالابر، تا دسترسی عادلانه برای جانبازان، معلولان و سالمندان گرامی فراهم گردد.

5 احداث پارکینگ‌های طبقاتی و مدیریت تقاضا: ایجاد پارکینگ‌های طبقاتی یا مکانیزه در حاشیه محدوده‌های پرترافیک و تجاری شهر، همراه با اعمال محدودیت‌های هدفمند برای ورود خودروهای تک‌سرنشین به هسته مرکزی.

امید است با درایت و برنامه‌ریزی اعضای محترم شورا، گام‌های مؤثری در جهت داشتن شهری پاک، ایمن و انسان‌محور برداشته شود. از حسن توجه شما سپاسگزاریم.

با تجدید احترام جمعی از دانش‌آموزان و جوانان شهر