جواب کارگاه تحلیل فصل صفحه 77 درس 9 علوم و فنون ادبی دهم

1 نمونه زیر را از نظر ویژگی های قلمر و زبانی بررسی کنید.

بوی   جوی   مولیان   آید   همی

یاد   یار   مهربان   آید   همی

ریگ   آموی   و   درشتی   راه   او

زیر   پایم   پرنیان   آید  همی

آب جیحون از نشاط روی دوست

خنگ  ما  را تا میان آید همی

ای  بخارا،  شاد  باش  و  دیر  زی

میر، زی تو شادمان آید همی

رودکی

2 نمونه زیر را از نظر ویژگی های قلمرو ادبی بررسی کنید.

و بدان که نخستین چیزی که حق تعالی آفرید، قلم را آفرید؛ چنان که پیغامبر علیه السّلام فرمود: اوّلُ مٰا خَلقَ اللّهُ تعالی القَلَم، و قلم را فرمود که بر لوح بگَرد و بنویس هر چه تا قیامت بخواهد بود؛ پس هر چه خواست آفریدن و خواست بودن تا رستخیز، همه قلم بنوشت به امر حقّ __عزّ و جلّ __ .

تاریخ بلعمی

3 در کدام یک از بیت ها، شاعر از آرایۀ ترصیع، بهره برده است؟ دلیل انتخاب خود را بنویسید.

الف

دانه باشی مرغکانت برچِنَند

غنچه باشی کودکانت برکَنَند

مولوی

ب

بدان حجّت که دل را زنده دارد

بدان آیت که جان را بنده دارد

نظامی

ج

خوشا چون سروها استادنی سبز

خوشا چون برگ ها افتادنی سبز

قیصر امین پور

د

برند از برای دلی بارها

خورند از برای گلی خارها

سعدی

هـ

ما چو ناییم و نوا در ما ز توست

ما چو کوهیم و صَدا در ما ز توست

مولوی

4 بیت زیر را تقطیع هجایی کنید.

دانه باشی مرغکانت برچنند

غنچه باشی کودکانت برکنند

مولوی