شیخ اشراق بر این عقیده است که فیلسوف، بدون معرفت شهودی، به جایی نمی رسد و اگر کسی تصور کند که تنها به وسیلۀ مطالعۀ کتب و بدون سیر و سلوک عرفانی می تواند، فیلسوف شود، اشتباه بزرگی کرده است. همان گونه که عارفی که فاقد نیروی تفکر و تحلیل عقلی است، یک عارف ناقص است، فیلسوف و جست و جوگر حقیقت هم اگر اسرار الهی را به صورت مستقیم و بی واسطه تجربه نکند، فیلسوفی ناقص و کم قدر خواهد بود.
در این متن تأمل کنید و بگویید در حوزۀ «معرفت شناسی» چه پیامی می توان از این متن دریافت؟
استدلال محض بدون سلوک روحانی بی حاصل و سیر و سلوک روحانی بدون تربیت عقلی موجب گمراهی است. سالکان بی فلسفه و استدلال بیشتر در معرض گمراهی ابلیس قرار دارند چون همان کشف و شهود ممکن است برایشان حجابی گردد.