مای درس دانلود اپلیکیشن

صفحه رسمی مای درس

اطلاع از آخرین تغییرات، جوایز و مسابقات مای درس
دنبال کردن

جواب سوال متن صفحه 86 درس 5 جغرافیا دوازدهم

پایه دوازدهم انسانی جغرافیا دوازدهم فصل 5: ویژگی ها و انواع مخاطرات طبیعی

پراکندگی زمین لرزه ها در سطح کرۀ زمین

به نقشهٔ مناطق عمدهٔ زلزله خیز جهان و نقشهٔ صفحات پوستهٔ کرهٔ زمین توجه کنید؛ آیا بین کانون های سطحی زمین لرزه ها و مرز صفحات، انطباقی مشاهده می کنید؟ توضیح دهید.

پراکندگی زمین لرزه ها در سطح کرۀ زمین صفحه 86 درس پنجم جغرافیای دوازدهم انسانی

بله، انطباق بسیار کامل و تنگاتنگی میان کانون‌های سطحی زمین‌لرزه‌ها و مرز صفحات پوسته کره زمین (پلیت‌ها) مشاهده می‌شود. بیا چرایی و چگونگی این انطباق را با هم بررسی کنیم:

  • علت بنیادین: لیتوسفر یا همان سنگ‌کره زمین یکپارچه نیست و مانند یک توپ فوتبال از واحدهای مجزایی به نام صفحه تشکیل شده است که به دلیل حرکت‌های همرفتی مواد مذاب خمیرمانند در گوشته فوقانی، نسبت به یکدیگر حرکت می‌کنند.
  • محل تجمع تنش و انرژی: این صفحات در طول مرزهای خود یا از هم دور می‌شوند (واگرا)، یا به هم نزدیک می‌شوند (همگرا) و یا در کنار هم می‌لغزند (امتداد لغز). تداوم این حرکات در امتداد مرز صفحات، ابتدا موجب کشیدگی و فشردگی شدید پوسته زمین شده و سنگ‌ها را در معرض تنش قرار می‌دهد.
  • لحظه وقوع زلزله: وقتی سنگ‌های پوسته زمین در این مرزها دیگر نتوانند در برابر نیروهای واگرا، همگرا یا برشی مقاومت کنند، به طور ناگهانی در امتداد شکستگی‌هایی به نام گسل می‌شکنند و با جابه‌جایی آن‌ها، حجم عظیمی از انرژی به صورت امواج زمین‌لرزه آزاد می‌شود.

به همین دلیل است که اگر نقشه پراکندگی کانون‌های زلزله جهان را روی نقشه مرز صفحات قرار دهیم، می‌بینیم که کانون‌های زلزله دقیقاً مانند خطوطی پررنگ، مرز صفحات را ترسیم می‌کنند. مهم‌ترین کمربندهای زلزله جهان نیز کاملاً بر این مرزها منطبق هستند:

1 کمربند کوهستانی آلپ – هیمالیا: محل برخورد و همگرایی پوسته قاره آسیا-اروپا با صفحات آفریقا، عربی و هند (که کشور ایران نیز به دلیل قرارگیری در مرکز همین حاشیه برخورد و همگرایی، منطقه‌ای شدیداً لرزه‌خیز است).

2 کمربند اطراف اقیانوس آرام: محل برخورد پوسته کف اقیانوس آرام با صفحات قاره‌ای پیرامون آن.

3 کمربند میانی اقیانوس اطلس: جایی که صفحات بستر اقیانوس در حال دور شدن از هم و واگرایی هستند.

بقیهٔ همین فصل

فصل قبل: مدیریت حمل ونقل

محتوا مورد پسند بوده است ؟

5 - 0 رای