در درس هنر، یکی از سرمشقهایی که از روی آن خط مینوشتند این جمله بود؛ «ادب آداب دارد.» اگر از شما خواسته میشد که درباره این جمله مطلبی بنویسید، چه مینوشتید؟
بسیاری از آدابی که ما مراعات میکنیم، از جمله پدیدههای اجتماعی اطراف ما هستند که به صورت فرصتها و محدودیتها، پیش روی ما قرار میگیرند و اگر وجود نداشته باشند، نمیتوانیم با هم زندگی کنیم. فکر کنید این آداب چه فرصتها و محدودیتهایی برای شما فراهم میکنند.
درباره جمله «ادب آداب دارد» میتوان نوشت که «ادب» یک ارزش اجتماعی (مقصود و هدف مطلوب) است و «آداب» همان هنجارهای اجتماعی (روشها و وسایل رسیدن به آن ارزش) هستند. برای مثال، جهت رسیدن به ارزش «ادب»، آداب و هنجار آن این است که به دیگران سلام کنیم و پاسخ سلامشان را بدهیم. در واقع اگر کنش اجتماعی و این آداب (هنجارها) نباشند، ارزشهای اجتماعی محقق نمیشوند.
درباره فرصتها و محدودیتها: پدیدههای اجتماعی (مانند همین آداب و رسوم) به مرور از انسانهایی که آنها را خلق کردهاند مستقل میشوند و در زندگی ما فرصتها و محدودیتهایی ایجاد میکنند.
محدودیتها: این آداب ما را محدود میکنند تا خواستههای فردی خود را به خاطر حضور و حقوق دیگران کنترل کنیم (مثلاً مجبوریم در مکانهای عمومی آرام صحبت کنیم یا پوشش مناسب داشته باشیم).
فرصتها: این آداب به ما فرصت میدهند تا بتوانیم در کنار یکدیگر زندگیِ منظمی داشته باشیم. با رعایت این قواعد، ارزشهای مهمی مانند امنیت، عدالت و آزادی در جامعه محقق میشود و روابط بین انسانها شکل میگیرد.