جواب فعالیت 4 صفحه 124 درس 8 زیست شناسی یازدهم (تولیدمثل نهان دانگان)

یک راهنمای استاندارد و نمونه گزارش‌شده برای انجام این فعالیت به شکل زیر تهیه شده است تا بموقع از آن استفاده کنی:

گزارش نمونه برای بررسی گل‌ها با تعداد گلبرگ‌های ۴ تا ۶ عددی

معرفی نمونه‌ها (مثال: گل لاله یا زعفران به عنوان تک‌لپه‌ای و گل سیب یا خردل به عنوان دوقلپه‌ای):

• نمونه اول (مانند لاله یا زنبق): دارای ۶ گلبرگ (یا پوشش گل ۶ بخشی) است.
• نمونه دوم (مانند سیب یا آلو): دارای ۵ گلبرگ است.

الف

نمونه اول (مثلاً لاله/زنبق): تک‌لپه‌ای است؛ زیرا تعداد گلبرگ‌ها و قطعات گل معمولاً ضریبی از ۳ (اینجا ۶ عدد) است و رگبرگ‌های برگ‌های آن نیز موازی هستند.

نمونه دوم (مثلاً سیب): دوقلپه‌ای است؛ زیرا تعداد گلبرگ‌ها معمولاً ۴ یا ۵ یا مضربی از آن‌ها (اینجا ۵ عدد) است.

ب

در نمونه تک‌لپه‌ای (۶ گلبرگی):

• کاسبرگ: معمولاً کاسبرگ‌ها به رنگ گلبرگ‌ها درآمده و مجموعاً ۶ قطعه (پوشش گل) تشكيل می‌دهند.
• پرچم‌ها: معمولاً ۶ عدد پرچم (در دو حلقه ۳تایی) دارند.
• برچه/مادگی: مادگی معمولاً ۳برچه‌ای است.

در نمونه دوقلپه‌ای (۵ گلبرگی):

• کاسبرگ: ۵ عدد کاسبرگ مجزا در حلقه خارجی دارد.
• پرچم‌ها: تعداد پرچم‌ها معمولاً زیاد (۱۰ عدد یا بیشتر در حلقه‌های متعدد) است.
• برچه/مادگی: مادگی معمولاً چندبرچه‌ای است.

پ

گلبرگ‌ها و کاسبرگ‌ها: گلبرگ‌ها دارای رنگ‌های جذاب برای جذب گرده‌افشان‌ها هستند و رگبرگ‌های ظریفی در آن‌ها دیده می‌شود. کاسبرگ‌ها معمولاً سبز رنگ و محافظ جوانه گل هستند.

پرچم‌ها: شامل میله و بساک هستند که روی بساک کیسه‌های گرده حاوی دانه گرده به صورت دانه‌های ریزِ زرد یا نارنجی قابل مشاهده است.

مادگی: شامل کلاله (چسبناک برای گرفتن دانه گرده)، خامه (لوله رابط) و تخمدان (بخش متورم پایه) است.

ت

برش طولی: در برش طولی، حفرات درون تخمدان و نحوه‌ی قرارگیری تخمک‌ها به صورت دندانه‌مانند یا برجسته در امتداد دیواره دیده می‌شود. مسیر خامه تا کلاله نیز به صورت یک مجرای باریک نمایان می‌شود.

برش عرضی: در برش عرضی تخمدان، تعداد محفظه‌ها (حفره‌های تخمدان) مشخص می‌شود که نشان‌دهنده‌ی تعداد برچه‌های تشکیل‌دهنده مادگی است؛ مثلاً در مادگی ۳برچه‌ای، ۳ حفره یا محفظه مجزا با تخمک‌های درون آن دیده می‌شود.

ث

با بررسی گل‌های مختلف مشخص شد که گل‌ها ساختارهای زایشی ویژه‌ای هستند که اجزای آن‌ها (کاسبرگ، گلبرگ، پرچم و مادگی) در حلقه‌های هم‌مرکز روی نهنج قرار دارند. تفاوت‌های ساختاری آشکاری میان گیاهان تک‌لپه‌ای (با اجزای ضریب ۳) و دوقلپه‌ای (با اجزای ضریب ۴ یا ۵) وجود دارد که این نظم در تعداد گلبرگ‌ها، پرچم‌ها و ساختار برچه‌های مادگی به خوبی قابل تشخیص است.