1 متضاد واژه های مشخص شده را در متن درس بیابید.
* باید به داوری بنشینیم / شوق رقابتی است / در بین واژه ها و عبارت ها / و هرکدام می خواهند
معنای «صلح» را مرادف اول باشند.
طاهره صفارزاده
* با اهل فنا دارد هرکس سر «یکرنگی» باید که به رنگ شمع از رفتنِ سرخندد
بیدل دهلوی
متضاد «صلح»: جنگ (با توجه به عبارت درس: خواه روز صلح... خواه روز جنگ)
متضاد «رفتن»: آمدن (با توجه به عبارت درس: همچنان میرفت و میآمد)
2 این شعر اخوان را با توجه به موارد زیر بررسی کنید.
الف استفاده از واژه ها، ترکیب ها و ساختار های نحوی زبان کهن
ب کاربرد واژه ها و ترکیب های نوساخته
الف استفاده از واژهها، ترکیبها و ساختارهای دستوری زبان کهن (باستانگرایی):
واژهها و ترکیبهای کهن: همگنان، هریوه، منتشا، ناورد، پور، سنان، تگ، کوه کوهان، زالِ زر، تهمتن.
ساختارهای دستوری کهن: جابهجایی ضمایر متصل و جهش ضمیر (مانند: گشودش چشم [چشمش را گشود]، هزارش یادبود [هزار یادبودش])، و همچنین استفاده از «را»ی فک اضافه (مانند: بسته مهر را پیمان [پیمانِ مهر را بسته]).
ب کاربرد واژهها و ترکیبهای نوساخته:
مردستان، بادبرف، چاهسار، چاهپستان، بیدردان، نابرادر.
3 در متن زیر، گروه های اسمی و وابسته های پیشین و پسین را مشخص کنید.
- رخش زیبا، رخش غیرتمند
رخش بی مانند، با هزارش یادبود خوب خوابیده است.
گروههای اسمی این بخش و وابستههای آنها به شرح زیر است:
رخش زیبا: هسته (رخش) + وابسته پسین (زیبا: صفت بیانی)
رخش غیرتمند: هسته (رخش) + وابسته پسین (غیرتمند: صفت بیانی)
رخش بیمانند: هسته (رخش) + وابسته پسین (بیمانند: صفت بیانی)
هزارش یادبود خوب (هزار یادبودِ خوبِ او): وابسته پیشین (هزار: صفت شمارشی پیشین) + هسته (یادبود) + وابسته پسین (ـَ ش: مضافالیه) + وابسته پسین (خوب: صفت بیانی).