1 مفهوم کنایی هریک از عبارت های زیر را بنویسید.
عنان را گران کردن:
کنایه از کشیدن افسار اسب و ایستادن
سر هم نبرد به گرد آوردن:
کنایه از شکست دادن و کشتن او
2 یکی از آداب حماسه، رجزخوانی پهلوانان دو سپاه است. کدام ابیات درس می توانند نمونه هایی از این رجزخوانی باشند؟
دلیری كجا نام او اشكبوس
همی بر خروشید، برسان كوس
معنا : جنگ جویی كه نامش اشكبوس بود وارد میدان شد و مانند طبل بزرگ جنگ، نعره و فریاد می كشید
خروشید: كای مردِ رزم آزمای
هماوردت آمد، مشو بازِ جای
رستم فریاد زد ای مرد جنگ جو، هم نبرد تو به میدان جنگ آمد، بایست و از میدان جنگ فرار نکن.
3 هر گاه در بیان ویژگی و صفت چیزی، زیاده روی و بزرگنمایی شود، در زبان ادبی به این کار «اغراق» می گویند. این آرایه در متن های حماسی کاربرد فراوان دارد؛ مانند:
شود کوه آهن چو دریای آب
اگر بشنود نـام افراسیاب
از متن درس، دو نمونه از کاربرد «اغراق» را بیابید و آن را توضیح دهید.
خروش سواران و اسپان ز دشت
ز بهرام و كیوان همی برگذشت
اغراق : در توصیف صحنه جنگ و تاخت و تاز جنگ جویان و اسب ها و صدای بلند آن ها
نماند ایچ با روی خورشید، رنگ
به جوش آمده خاك، بر كوه و سنگ
اغراق : در تاخت و تازسواران و سرعت اسب ها درمیدان جنگ
بشُد تیز، رُهَام با خُود و گَبر
همی گَرد رزم اندر آمد به اَبر
اغراق : جنگ و تاخت و تاز شدید
4 در کدام ابیات، لحن بیان شاعر، طنزآمیز است؟
كُشانی بخندید و خیره بماند
عِنان را گِران كرد و او را بخواند
معنا : اشكبوس كشانی خندید و تعجّب كرد و اسب خود را از حركت بازداشت و رستم را به سوی خود فرخواند
بدو گفت خندان: كه نام تو چیست؟
تنِ بی سرت را كه خواهد گریست؟
معنا: اشكبوس به رستم می گوید: نام تو چیست) من تو را نمی شناسم، نمی دانم فرزند چه كسی هستی( چه كسی بركشته تو خواهد گریست یا عزاداری می كند؟