1 هر یک از مصراع های زیر، به کدام پدیده اجتماعی زمان شاعر اشاره دارد؟
* گفت: «دیناری بده پنهان و خود را وا رهان» (.............)
* گفت: «جرم راه رفتن نیست، ره هموار نیست» (.............)
1 مصراع اول (دیناری بده پنهان و خود را وا رهان) به رواج پدیده رشوهخواری و فساد مالی در میان مأموران اشاره دارد.
مصراع دوم (جرم راه رفتن نیست، ره هموار نیست) بیانگر وجود نابسامانی، بیعدالتی و خرابی اوضاع کل جامعه است که باعث انحراف افراد میشود.
2 در هر یک از بیت های زیر، بر چه موضوعی تأکید شده است؟
بیت هشتم:
بیت نهم:
2 در بیت هشتم ارزش واقعی انسان به داشتن عقل، خرد و باطن پاک دانسته شده است و شاعر تأکید میکند که نداشتن ظاهر آراسته مایه عیب و ننگ نیست.
در بیت نهم بر این موضوع تأکید شده است که کار حرام و گناه تحت هر شرایطی ناپسند است و کم یا زیاد بودن مقدار آن، تغییری در زشتی اصل عمل ایجاد نمیکند.
3 درباره ارتباط موضوعی متن درس با هر یک از بیت های زیر توضیح دهید.
* دور شو از برم ای واعظ و بیهوده مگوی من نه آنم که دگر گوش به تزویر کنم
حافظ
* گفت مست: «ای محتسب، بگذار و رو از برهنه کی توان بردن گرو؟»
مولوی
3 ارتباط بیت حافظ با متن درس در نقد ریاکاری و تظاهر است. در هر دو متن، به افرادی مانند محتسب انتقاد میشود که دیگران را نصیحت کرده و از گناه بازمیدارند، اما خودشان در پنهان اهل خطا هستند و به گفتههایشان عمل نمیکنند.
بیت مولوی با آن قسمت از شعر مست و هشیار ارتباط دارد که محتسب میخواهد لباس فرد مست را به عنوان جریمه بگیرد. هر دو شعر به فقر و تهیدستی انسان خطاکار اشاره دارند و نشان میدهند که از آدم فقیر و برهنه نمیتوان غرامت و پولی گرفت.