از اثر دست و پای یک جاندار چه چیزهایی می توان یاد گرفت؟
1 مقداری گل مجسمه سازی را در یک ظرف قرار دهید. سطح آن را با قاشق صاف کنید.
2 دست خود را با کمی آب مرطوب کنید. کف دستتان را روی گل بگذارید و فشار دهید. سپس دست خود را به آرامی بردارید. نمونه ی به دست آمده را کنار پنجره قرار دهید تا خشک شود.
۳ با دقّت به کف دست خود و اثر آن روی گِل نگاه کنید؛ چه چیزی مشاهده میکنید؟
خطوط کف دست، اندازهی انگشتان و شکل کلی دست را میبینیم که به شکل یک فرورفتگی روی گِل نقش بسته است.
۴ این بار، با ذرّهبین به دست خود و اثر آن نگاه کنید و بگویید چه چیزهای تازهای مشاهده میکنید.
با ذرّهبین خطوط بسیار ریزتر پوست، شیارهای ظریف سرانگشتان (اثر انگشت) و حتی منافذ ریز پوست را میبینیم که به شکل خیلی دقیقی روی گِل هم ثبت شدهاند.
۵ طول هریک از انگشتان خود را اندازه بگیرید و روی اثر انگشت خود بنویسید.
این قسمت یک کار عملی است و باید با خطکش، اندازهی هر انگشت را بگیرید. نتیجه این است که طول انگشتان دست شما دقیقاً با طول اثر آنها روی گِل برابر است.
۶ دست شما و اثر دستتان چه شباهتها و چه تفاوتهایی دارند؟ ویژگیهای آنها را در جدول زیر بنویسید.
جدول را به صورت زیر کامل می کنیم:

۷ اثر دست خود را با اثر دست همگروههای خود مقایسه کنید. چه تفاوتها و شباهتهایی را مشاهده میکنید؟
شباهت: همهی دستها پنج انگشت دارند و شکل کلی آنها شبیه انسان است.
تفاوت: بزرگی و کوچکی کف دست، طول و کلفتی انگشتان و از همه مهمتر، شکل خطوط کف دست و اثر انگشتِ هر نفر با بقیه کاملاً فرق دارد.
۸ این فعّالیت را در منزل به کمک بزرگترها انجام دهید؛ امّا این بار، پشت دست خود را روی گِل قرار دهید و اثر آن را بررسی کنید.
اگر پشت دست را روی گِل فشار دهید، دیگر خطوط ظریف کف دست را نمیبینید؛ بلکه بیشتر اثر برآمدگی بند انگشتها، استخوانها و شاید رگهای پشت دست روی گِل میافتد که کاملاً با اثر کف دست متفاوت است.
اثر دست یکی از دانشآموزان را بهطور تصادفی انتخاب کنید. آیا میتوانید مشخّص کنید که این اثر به کدام دانشآموز تعلّق دارد؟
بله، دانشمندان هم با همین روش فسیلها را شناسایی میکنند! ما با اندازهگیری دقیق طول و ضخامت انگشتها، پهنای کف دست و مقایسهی خطوط ثبت شده روی گِل با دست بچههای کلاس، میتوانیم صاحب آن اثر را پیدا کنیم.