۱ یک طرف ذرّهبین را مقابل نور خورشید بگیرید و در طرف دیگر آن، یک قطعه کاغذ قرار دهید. ذرّهبین را آنقدر به کاغذ نزدیک و دور کنید تا روی کاغذ، نقطهای روشن تشکیل شود.
۲ دست خود را یک لحظه در آن نقطه قرار دهید؛ چه چیزی مشاهده میکنید؟
(قرار دادن دست در نقطهی روشن): وقتی دستمان را روی آن نقطهی روشن میگذاریم، احساس «گرمای بسیار زیادی» میکنیم و دستمان داغ میشود.
۳ فاصلهی نقطهی روشن روی کاغذ تا وسط ذرّهبین را اندازه بگیرید و یادداشت کنید.
۴ دو ذرّهبین دیگر در اندازههای متفاوت بردارید و آنها را شمارهگذاری کنید.
مراحل مختلف این فعّالیت را با این دو ذرّهبین نیز تکرار کنید و نتایج را در جدول زیر بنویسید.
پر کردن جدول (مراحل ۳ و ۴):
عددِ داخل این جدول برای هر ذرّهبین متفاوت است و به شکل و ضخامت شیشهی آن بستگی دارد. شما باید با خطکش این فاصله را اندازه بگیرید. مثلاً ممکن است فاصلهی نقطهی روشن تا وسط ذرّهبینِ شماره یک ۵ سانتیمتر، برای شماره دو ۸ سانتیمتر و برای شماره سه ۱۲ سانتیمتر باشد.
از این فعّالیت چه نتیجهای میگیرید؟
نتیجهگیری:
۱. نتیجه میگیریم که ذرّهبین (عدسی) نور خورشید را در یک نقطه جمع میکند که به آن نقطه «کانون عدسی» میگویند.
۲. در این نقطه (کانون) گرمای خیلی زیادی به وجود میآید؛ تا جایی که اگر این نقطهی نورانی را برای مدتی روی کاغذ ثابت نگه داریم، کاغذ میسوزد.
۳. همچنین از جدول نتیجه میگیریم که فاصلهی کانون (نقطهی روشن) تا خودِ عدسی، در ذرّهبینهای مختلف با هم تفاوت دارد.