1 سنجش اعتبار و نقد روایت کننده چرا و چگونه صورت می گیرد؟
سنجش اعتبار و نقد راوی به این دلیل انجام میشود که از ورود دروغها، افسانهها و تعصبات شخصی به متون تاریخی جلوگیری شود و مورخ بتواند تصویری واقعی و مستند از گذشته ارائه دهد. این کار با بررسی ویژگیهای راوی مانند میزان راستگویی (ثقه بودن)، بیطرفی و دقت او، و همچنین از طریق ارزیابی محتوای روایت و سنجش آن با عقل صورت میگیرد
2 سه مورد از معیارهای سنجش اعتبار منابع تاریخی را توضیح دهید.
سه معیار مهم برای سنجش اعتبار منابع تاریخی عبارتاند از: ۱. مطابقت با عقل: بررسی اینکه آیا رویداد نقل شده با اصول عقلانی و منطقی سازگار است یا خیر (معیاری که مورخانی چون بیهقی بر آن تأکید داشتند). ۲. استفاده از دستاوردهای سایر علوم: بهرهگیری از علومی مانند باستانشناسی، زبانشناسی، سکهشناسی و جامعهشناسی برای تأیید و ارزیابی دقیق اخبار و منابع تاریخی. ۳. مقایسه و تطبیق با سایر منابع: سنجش یک گزارش با نوشتههای دیگر مورخان و اسناد مستقل برای اطمینان از صحت و اصالت آن.
3 روش تاریخ نگاری روایی و ترکیبی را مقایسه کنید.
در روش «تاریخنگاری روایی»، مورخ تمام روایتهای گوناگون و متعدد درباره یک موضوع را بدون هیچگونه دخل و تصرف یا نقدی، عیناً در کتاب خود ثبت و ضبط میکند. اما در روش «تاریخنگاری ترکیبی»، مورخ به جای ذکر تمام روایتها، آنها را با یکدیگر مطالعه و مطابقت میدهد و پس از گزینش، یک گزارش واحد و ترکیبی از مجموع آنها تنظیم و ارائه میکند.
4 مهمترین نمایندگان تاریخ نگاری تحلیلی و ترکیبی را نام ببرید.
مهمترین نمایندگان تاریخنگاری ترکیبی: بَلاذُری (مؤلف کتاب فُتوحالبُلدان) و دینَوَری (مؤلف کتاب اَخبار الطِوال).
مهمترین نمایندگان تاریخنگاری تحلیلی: ابوعلی مِسکَوَیه (مؤلف کتاب تَجارِبُ الاُمَم)، ابوالفضل بیهقی (مؤلف تاریخ بیهقی) و مسعودی (مؤلف مُروجالذَهَب).